Het verschil zit hem in de visie

19 09 2008

Veel private ontwenningsklinieken werken volgens het Minnesota-twaalfstappenprogramma.  Dit programma werd voor het eerst door Alcoholics Anonymous (het bekende AA) in de Verenigde Staten gebruikt.  De stappen verwijzen vooral naar de machteloosheid van de mens tegenover de almacht van god, die alleen kan helpen om je gezond, harmonieus en moreel correct te maken.

Toch zouden volgens Don Schothorst ook atheïsten welkom zijn bij de AA, als ze maar een voor zichzelf werkzaam concept van de hogere macht kunnen ontwikkelen.  Paul Van Deun van De Spiegel meent dat veel therapieën eigenlijk geïnspireerd zijn op de 12 stappen, al is het religieuze aspect er meestal uit gefilterd.

SOS Nuchterheid is een hulporganisatie vanuit vrijzinnige hoek.  Haar visie is om samen met de deelnemers te streven naar het bereiken en onderhouden van een totale abstinentie bij afhankelijkheid.  Er wordt een pluralistisch en laagdrempelig lotgenotencontact georganiseerd, en deelnemers kunnen via deze Zelf Zorg Aanspreekpunten (iZZa), indien gewenst anoniem, een persoonlijk “Afhankelijkheid zelfzorg programma” opgestart en/of uitgebouwd.

Meer info:
www.12step.org
www.sosnuchterheid.org

Advertenties




Verslag conferentie over geestelijke gezondheidszorg

19 09 2008

Op 14 juni 2008 vond in het Paleis voor Schone Kunsten een meeting plaats onder de titel ‘Luister eerst naar wat mijn gedrag verzwijgt voordat je het wegveegt…’ Deze tweetalige conferentie, digitaal ondersteund door een blog (www.forumpsy.be), ging uit van de Association de la Cause freudienne-Belgique en de Kring voor Psychoanalyse van de New Lacanian School. Ze behandelde het thema ‘Vragen bij de notie “gedragsstoornis” en het vroegtijdig opsporen ervan’.

In hun welkomstwoord drukten de initiatiefnemers hun bezorgdheid uit over een rapport van de Hoge Raad voor Volksgezondheid. Daarin is sprake van gedragsstoornissen versus ideaal gedrag, en van vroeg en radicaal ingrijpen als men denkt storend gedrag bij jonge kinderen vast te stellen. Mede gealarmeerd door de proporties die deze denktrant in het buitenland al heeft aangenomen, wilden de organisatoren publieke en politieke aandacht opwekken voor de mogelijk kwalijke gevolgen voor het omgaan met mensen die het psychisch moeilijk hebben.

De oproep vond blijkbaar veel bijval, wat zich zowel vertaalde in een nagenoeg uitverkochte zaal als in een ruim en uiterst gevarieerd aanbod van sprekers uit binnen- en buitenland. We hoorden psychoanalytici aan het woord, therapeuten, sociaal agogen, docenten psychologie, filosofen en kunstenaars. Hoe verscheiden de invalshoeken ook waren, de boodschap was opvallend eensluidend: de mens is in de eerste plaats een subject, geen machine die gerepareerd en bijgestuurd kan worden. De problemen die mensen soms kwellen, mogen niet gereduceerd worden tot afwijkende mecha-nische procedures. De Amerikaanse handleiding voor het classificeren van psychische ziekten, DSM-IV, gaat volgens een aantal sprekers veel te veel die kant uit.

De organisatoren willen ons waarschuwen voor een al te ‘gekwantificeerde’ kijk op de mens. Mensen echt helpen, veronderstelt een complexere, maar ook humanere benadering.





Zwarte Mars, Brussel, 07/09/08

19 09 2008

De Sarah Beweging bekommert zich al bijna 20 jaar om het lot van mensen die verkeerd behandeld of misbruikt werden in psychiatrie of psychotherapie. Zij lanceerde een oproep om op zondag 7 september 2008 een Zwarte Mars te houden in Brussel. Volgens de Beweging maakt een foutieve psychiatrische behandeling elk jaar duizend doden in België. Als we beginnen tellen vanaf 1958, het jaar dat de beroemde Belgische dokter Janssen het eerste succesvolle kalmeermiddel Haldol ontwikkelde, komen we al aan vijftigduizend slachtoffers. Genoeg om even stil van te worden… HVV en ECHT waren erbij, en deelden de boomerangkkaartjes van de campagne ‘gezonde samenleving, gezonde mensen’ uit aan de voorbijgangers.

Foto’s: Jo Dirix

Vanaf half twee beginnen de deelnemers zich te verzamelen rond het standbeeld van Don Quichote en Pancho op het Spanjeplein. Zwarte kleren, zonnebrillen en paraplu’s. Spandoeken. Een rouw-boeket van vijftig witte rozen, als eerbetoon aan de vijftigduizend slachtoffers. Kunstwerken ook. Twee mensen houden een collage vast waarvan de betekenis niet ver te zoeken valt: hulpeloze figuren in een vijandig ogende wereld.

Er wordt gerouwd vandaag, niet betoogd. Hier geen woedende kreten uit megafoons, geen grimmigheid, geen heethoofden, geen agressie. Verontwaardiging, dat wel. Verdriet en woede ook, maar die uiten zich hier op een bijzonder waardige en serene manier.

“Per dag plegen zeven mensen zelfmoord in België, onder wie twee jongeren. Ons land telt een van de hoogste zelfmoordcijfers van de wereld. Ook op het gebied van depressie en psychiatrische aandoeningen behoren we tot de koplopers,” zegt Mieke Houthaeve van de Sarah Beweging. “Een warme, menselijke, creatieve aanpak ontbreekt.”

Uit de loodgrijze hemel valt wat bedrukkende regen, die haast bedoeld lijkt om de ernst van de situatie te onderstrepen.

Iets na tweeën zet de rouwstoet zich zachtjes in beweging. We wandelen over de Grasmarkt. Mensen die aan het shoppen zijn en toeristen blijven nieuwsgierig staan kijken. Onze uitstraling is blijkbaar ernstiger dan ze op zondag in het centrum van Brussel gewend zijn. Als de mensen de boodschap op de spandoeken hebben begrepen, verandert hun nieuwsgierige blik steevast in één van lichte verwarring: België is toch een welvarend West-Europees land? We hebben hier toch zo’n goede sociale zekerheid en gezondheidszorg? Dat wij Belgen, volgens een recent rapport van het Riziv, met z’n allen bijna een miljard doses kalmeermiddelen en antidepressiva per jaar slikken, is duidelijk nog een te weinig bekend feit.

We wandelen heel traag verder in de richting van de Anspachlaan. In de stoet lopen mensen mee die elk hun eigen verhaal hebben over de psychiatrie in België: therapeuten die mensen zagen wegkwijnen in instellingen, familieleden en vrienden die iemand hebben verloren aan zelfmoord, patiënten die zelf hun ervaringen willen vertellen. Ik vang een verhaal op van een vrouw van wie de zoon driehonderd dagen in een isoleercel had doorgebracht. Dat klinkt toch eerder als een gruwelverhaal uit de gevangenis van Guantanamo Bay dan als iets dat gebeurde in een Belgische inrichting om mensen beter te maken… Toch is dit maar één van de vele ongelooflijke, maar waargebeurde verhalen.

Wat gaat er hier dan precies mis met de geestelijke gezondheidszorg? “Het schrijnende is dat veel mensen uit de sector echt hun best doen,” zei Jan Vanhaelen van de Sarah Beweging in Knack van 3 september 2008. “België telt trouwens veel meer psychiatrische voorzieningen dan onze buurlanden. Eigenlijk zouden we dus een veel betere geestelijke gezondheid moeten kennen. Maar het tegenovergestelde is waar. Het is de zorg zelf die moet verbeteren. En vooral de mentaliteit, het idee dat je met geld en pillen geluk kunt kopen.” We helpen mensen dus op de verkeerde manier: we pompen ze vol medicatie en stoppen ze weg, in plaats van echt naar hun verhaal te luisteren. Niet zo onlogisch eigenlijk, in een samenleving waar alles draait om fulltime functioneren, presteren en op iedereen een goede indruk maken. Bovendien weet de farma-industrie, die aan dit alles een flinke stuiver kan verdienen, maar al te goed dat psychiaters nuttige bondgenoten kunnen zijn. Walter Vandereycken, hoogleraar in Leuven, waarschuwt in zijn boek Psychiaters te koop? voor dergelijke praktijken: “Zeker 90 procent van de psychiaters heeft banden met de industrie. Een vorm van prostitutie.”

De Mars eindigt op de trappen van het Beursgebouw, symbool voor de harde zakelijke ‘dog-eat-dog’ mentaliteit van onze samenleving, waardoor zoveel mensen economisch en sociaal uit de boot vallen. Een oude man met lange grijze haren en bijbehorende gitaar brengt enkele nummers ten gehore, onsterfelijke liederen van vroeger, over vrijheid, vrede en geluk: Imagine van John Lennon, Blowin’ in the wind van Bob Dylan. Ondanks de drukte op de Anspachlaan, slagen we erin een sfeer van stilte en bezinning op te bouwen. De mensen blijven staan, kijken, nemen eventueel een foldertje aan, en lopen weer verder. We hopen dat onze stilte de boodschap nog beter overbrengt dan de spandoeken die we hebben meegebracht. Stop de waanzin: niet de waanzin die de psychiaters aan de patiënten toedichten, maar de waanzin van een systeem van geestelijke gezondheidszorg dat mensen probeert te ‘repareren’ als machines die niet optimaal functioneren.

Dokter Paul Janssen, één van de grondleggers van de psychofarma-industrie, zei zelf: “Geen enkele patiënt heeft mij ooit bedankt.”





Vadertje Stalin terug van weggeweest

14 08 2007

Onder de communistische Sovjet-Unie was het de gewoonste zaak van de wereld om dissidenten gedwongen in de psychiatrie op te nemen. Nu lijkt met Poetin vadertje Stalin terug van (eventjes) weggeweest. Een lid van het Verenigd Burgerfront, de oppositiegroepering van schaakgrootmeester en legende Garri Kasparov, zit immers tegen haar wil in een psychiatrische kliniek.

Lees de rest van dit artikel »





Test-Aankoop wil onafhankelijk onderzoek naar antidepressiva

14 08 2007

Tussen 1996 en 2006 steeg het aantal patiënten dat geneesmiddelen tegen depressie kreeg voorgeschreven van 390.000 tot 860.000. Dat is meer dan een verdubbeling. Volgens Test-Aankoop zijn er dan ook indicaties dat er wellicht te snel naar medicatie wordt gegrepen: antidepressiva worden ook ingezet voor andere aandoeningen zoals angststoornissen, fobieën en zelfs klachten tegen chronische pijn. In sommige bejaardenhuizen slikt 75 procent van de bewoners antidepressiva.

Lees de rest van dit artikel »





Scheiden doet lijden

14 08 2007

Kinderen dragen twintig jaar later nog altijd de gevolgen van de echtscheiding van hun ouders. Dat blijkt uit een onderzoek van de vakgroep sociologie van de Universiteit Gent onder leiding van professor Piet Bracke. Die ondervroeg 4.727 mannen en vrouwen van gemiddeld 37 jaar van wie de ouders zo’n twintig jaar geleden uit elkaar zijn gegaan.

Lees de rest van dit artikel »





Geestelijke gezondheid (juli 2007)

13 08 2007

Tele-Onthaal vangt vooral ongehuwde, alleenwonende vrouwen op

Bijna 120.000 oproepen van mensen met psychosociale problemen kreeg Tele-Onthaal vorig jaar. Dat blijkt uit het jaarverslag dat dinsdag 5 juni werd gepubliceerd.

Lees de rest van dit artikel »