Ierland en Hippocrates

20 11 2012

Het fiere Ierland ontwaakte deze week als een land waar sommige dokters hun patiënten laten sterven omwille van een godsdienst. Savita Halappanavar, een Indiase vrouw uit Galway, mocht dat ondervinden toen haar een abortus werd geweigerd. Nochtans was de foetus die zij droeg niet meer levensvatbaar en vergiftigde hij langzaamaan haar lichaam. De argumentatie van de dokters was even duidelijk als dogmatisch: we horen nog een hartenklop ‘en Ierland is een katholiek land’. Bon, goed dat we dat weten.

Ten gronde moeten we besluiten dat deze artsen hun geloof laten primeren op de Eed van Hippocrates, die zij nochtans hebben afgelegd. In de Eed van Hippocrates (versie juli 2011 van de Orde van geneesheren van België) lezen we: “Ik zal ervoor waken dat mijn houding tegenover patiënten niet beïnvloed wordt door levensbeschouwing, politieke overtuiging, sociale stand, ras, etnie, nationaliteit, taal, gender, seksuele voorkeur, leeftijd, ziekte of handicap.” Het lijkt mij vanzelfsprekend dat ze daar in Ierland ongeveer hetzelfde zweren, ook al gaat het om een symbolische eed. Het lijkt mij alvast gezond te onderzoeken wat het Ierse equivalent van onze Code van Geneeskundige Plichtenleer, die wel bindend is, vertelt over de handelingswijze van de Ierse ‘dokters’. Op de website van de Ierse Medical Council lezen we alvast: “Good medical practice is based on a relationship of trust between doctors and society and involves a partnership between patient and doctor that is based on mutual respect, confidentiality, honesty, responsibility and accountability.” Het respect en de verantwoordelijkheid lijken mij alvast zoek.

God dient voor deze dokters als alibi om mensen de meest dringende medische hulp te ontzeggen en zo tot de dood te leiden. Waar eindigt de godsdienstvrijheid en begint de criminaliteit? De Ierse rechters zullen oordelen.

Björn Siffer, Woordvoerder HVV
Verschenen in De Morgen op vrijdag 16/11/2012





Actie Ferrerlaan Gent

20 11 2012

Op zaterdag 17 november 2012  hield  de Werkgroep Atheïsme van de Humanistisch-Vrijzinnnige Vereniging (HVV)  in Gent een straatactie op de F. Ferrerlaan te Gent, met als doel het atheïstische gedachtegoed te onderstrepen van de Catalaan naar wie deze straat is genoemd.  Op de gevel prijkte daarom een aangepast straatnaambord waarop Ferrer ook als atheïst omschreven staat. Daarnaast werd ook een plakkaat “ter ere van de woorden en de daden” van Francesc Ferrer i Guàrdia  (1859-1909) onthuld.

Waarom de Ferrerlaan in Gent?
Het huidige straatnaambord, overigens het enige in heel Vlaanderen, vermeldt enkel “pedagoog” en de geboorte- en overlijdensdata zonder verdere commentaar. Ferrer was niet zomaar een pedagoog, hij was een radicaal onderwijshervormer. Zijn ‘Esocola Moderna’ (‘moderne school’) verschafte onderwijs dat niet gestoeld was op een geloof, maar wel op een niet-religieuze, een atheïstische overtuiging. Hij noemde het “rationeel” onderwijs. Daarom vermeldt het nieuwe bord nu ook “atheïst”.
Zijn overlijdensjaar (1909) werd op het nieuwe bord verduidelijkt door “gefusilleerd” toe te voegen, om de zeer eenvoudige reden dat Ferrer voor zijn ideeën werd opgepakt en tot de dood met de kogel werd veroordeeld, ondanks massaal internationaal protest.
Tot slot werd “Francisco” vervangen door “Francesc”, de correcte voornaam van deze Catalaan.

De HVV Werkgroep Atheïsme liet ook een plakkaat aanmaken “ter ere van de woorden en de daden” van Ferrer. Het  bevat een beknopte biografie die ook de anarchist, vrijdenker en vrijmetselaar Ferrer belicht.  Er wordt gezocht naar een permanente plek op de Ferrerlaan in het voorjaar van 2013, in samenspraak met de Stad Gent.

De voorzitter van de Werkgroep Atheïsme, Peter Algoet, verwelkomde de Gentse Schepen van Cultuur Lieven Decaluwe, maar ook  dr. Joan-Francesc Pont, voorzitter van de Ferrer-stichting uit Barcelona.  Hij las ook de schriftelijke steunbetuigingen voor van Marc Blondel, voorzitter van de ‘Fédération Nationale de la Libre Pensée de France’ en van Mark Embledon, voorzitter van ‘Atheism United Kingdom’ , daarmee de internationale dimensie van de atheïst Ferrer onderstrepend.

Eddy Bonte, lid van de Werkgroep Atheïsme, belichtte het waarom van de actie: atheïsten laten veel te weinig van zich horen en zouden meer baat hebben bij een beweging die het atheïsme op een concrete manier  zichtbaar en herkenbaar maakt. Het officiële straatnaambord van de Ferrerlaan, spreekt enkel van een “pedagoog”, terwijl Ferrer ook een overtuigd atheïst was. Meer zelfs: zijn levenswerk, de ‘Escola Moderna’, is in wezen gebaseerd op Ferrers atheïstische overtuiging.  Zijn ‘Escola Moderna’ beoogde namelijk “rationeel” onderwijs gebaseerd op ervaring, feiten en wetenschap, en ging daarmee frontaal in tegen onderwijs gebaseerd op een geloof, in dit geval de katholieke kerk in het Barcelona van een eeuw terug. Het nieuwe straatnaambord vermeldt daarom ook “atheïst”.  Het nieuwe bord vermeldt ook dat Ferrer omwille van zijn overtuiging werd gefusilleerd.

Cultuurschepen Decaluwe herinnerde er aan dat de stad Gent de honderdste verjaardag van de executie van Ferrer wel degelijk had herdacht. Hij onderstreepte vooral het belang van de verscheidenheid aan opinies en de noodzaak om voor zijn opinie uit te komen.  In sommige gevallen is dat evident: zo  wees  hij op de omschrijving “calvinistisch voorman” op het naambord van de naburige Frans Van Ryhovelaan. Hij meende dan ook dat de werkgroep zeker een punt heeft met de toevoeging “atheïst” op het naambord van Ferrer.

Dr. Joan-Francesc Pont, voorzitter van de Catalaanse Ferrer-stichting met zetel in Barcelona, schetste de verschillende fasen in de levensloop van Ferrer. Hij was een overtuigd aanhanger van de republiek en het anarchisme, maar kwam uiteindelijk tot de overtuiging dat enkel  modern, rationeel onderwijs de mensen en de samenleving zou kunnen ontvoogden. Ferrer werd  aldus een radicaal onderwijshervormer op het einde van zijn leven.  Uiteraard verwelkomde dr. Pont ook dat  Ferrer op het nieuwe bord en het plakkaat zijn Catalaanse voornaam terugkreeg (dus niet “Francisco”, maar “Francesc” ).

Peter Algoet en dr. Pont onthulden tenslotte het plakkaat ter ere van Ferrer.  Het is de bedoeling dat het bord een vaste stek krijgt ergens op de Ferrerlaan. Ook zal de Werkgroep Atheïsme een aanvraag indienen om het officiële straatnaambord officieel aan te passen.

In de toekomst zal de Werkgroep Atheïsme van het HVV aandacht vragen voor andere belangrijke atheïsten,  met als doel het atheïsme zichtbaar en herkenbaar te maken middels concrete acties.

Meer informatie: HVV, Peter Algoet, tel. 03 233 70 32

Steunbetuigingen:

Fédération Nationale de la Libre Pensée de France

Chers Camarades,

En ma qualité de Président de la Fédération Nationale de la Libre Pensée, je vous apporte soutien pour l’inauguration d’une plaque Francisco FERRER y GUARDIA à Gand.

C’est rendre hommage à un pédagogue, un révolutionnaire et un humaniste qui a payé de sa vie ses engagements pour la liberté et contre la soumission politique et religieuse.

Il est un exemple pour tous les citoyens qui combattent contre l’asservissement.

A Paris, nous avons déposé une plaque sur la maison où il habitait durant son exil, sur notre insistance et après une décision favorable de la Municipalité. Cependant, nous n’avons pas encore réussi à obtenir une rue Ferrer. Nous continuons le combat.

Salut et fraternité.

Marc BLONDEL

Président de la FNLP

Atheism United Kingdom

Atheism UK is pleased to support this innovative street action to remember the courageous work of Francesc Ferrer i Guàrdia.

An atheist, freethinker and educator, Francesc fought against ignorance and oppression, but was executed at the instigation of the Catholic Church for his pioneering efforts.

Still, over a 100 years later, organized religion continues its craving for power, political influence and undeserved privilege across the planet.

Let us remember, let us not forget and continue our stand for reason and rationality.

Mark Embledon

President Atheism UK

Allocution de l’Association Belge des Athées à la cérémonie Ferrer

Mesdames, Messieurs, Chères Amies et Chers Amis,

Francisco Ferrer I Guardia (1859 –1909). condamné à mort par une Église espagnole inique et un pouvoir royal aux abois, fut fusillé à Barcelone et sa remarquable œuvre « L’Ecole Moderne » novatrice car mixte, laïque, résolument moderne car toute compétition et sanction y était exclue, promouvant une pédagogie sociale et une diffusion du savoir par des conférences et cours du soir pour le public… La bibliothèque de l’Ecole fut aussi mise à la disposition des milieux syndicaliste. L’Ecole Moderne de Barcelone, dont la notoriété dépassait les frontières espagnoles et commença à rayonner dans divers autres pays d’Europe dont la Belgique, n’a pas tardé à inquiéter les autorités civiles et religieuses.

Un attentat manqué, dans le climat révolutionnaire qui régnait en 1906 et perpétré par le bibliothécaire de l’école donna au pouvoir l’occasion d’enfermer, juger et fusiller Ferrer. La Justice ne pus retenir aucune charge contre Ferrer, mais l’Ecole resta fermée. Ce pédagogue aux multiples facettes et notamment libertaire, anarchiste, gauchisant, franc-maçon…continua d’agir en se consacrant notamment aux éditions de l’ Ecole Moderne à Londres, Paris, Bruxelles et il fonda aussi la « Ligue Internationale pour l’Education Rationnelle ».

Des grèves survenues en 1909 dans un climat belliqueux (Guerre du Rif) vit Barcelone tomber aux mains des Libertaires. Lors d’une répression sanglante, l’Eglise dénonce indûment Ferrer comme l’instigateur des troubles ce qui l’amena devant un tribunal militaire qui, sous le harcèlement des prêtres, condamna Ferrer à mort en une semaine de procès inique.

Cette exécution provoqua des manifestations et réactions dans le monde entier.
En Belgique et notamment à Bruxelles, Ferrer avait fait bien des émules dans les milieux progressistes et anti-cléricaux.

Un monument (actuellement face aux bâtiments de l’ULB) de nombreuses rues (environ 70 à travers Bruxelles et la Région Wallonne) marquèrent le souvenir de ce personnage progressiste et novateur que fut Francisco Ferrer. Des associations espagnoles prirent son nom comme dénomination et… dans les années 1990, un respectable institut d’enseignement de la Ville de Bruxelles (Institut Cooremans) fusionna avec d’autres Ecoles de la Ville sous le nom de « Haute Ecole Francesco Ferrer ».

Pour bien des progressistes, libertaire, athées…… de la partie francophone du pays, tout hommage ou évocation en l’honneur de ce personnage clé dans l’histoire de l’anti-cléricalisme européen est particulièrement bienvenu.

L’association Belge des Athées est heureuse de saluer la présente initiative et de remercier et féliciter ceux qui à Gand ont rendu possible la présente cérémonie.

Il est important de continuer à transmettre haut et fort ces valeurs et ces concepts qui nous animent chaque jour et qui permettront à l’humanité d’évoluer vers un monde plus éclairé, plus radieux.

Cordialement,

Thomas Hanson, vice président de l’Association Belge des Athées.





Opiniestuk: politici ritueel verdoofd?

7 11 2012

De Humanistisch-Vrijzinnige Vereniging roept de politici op om na het Offerfeest uit hun rituele verdoving te stappen en de handen in mekaar te slaan om in de wet op het dierenwelzijn de uitzondering op het onverdoofd ritueel slachten af te schaffen. De meeste grote partijen zijn immers gewonnen voor verdoving, zo blijkt uit onze rondvraag.

Dit jaar heeft het Islamitische Offerfeest plaats op vrijdag 26 oktober. In Gent onder andere kunnen de moslims opnieuw gebruik maken van een tijdelijke slachtvloer. Zoals in 2011 wordt ook een verdovingsmachine voorzien zodat de gebruikers de kans krijgen het te slachten dier vooraf te verdoven, zoals trouwens in ons land gebruikelijk is. De Humanistisch-Vrijzinnige Vereniging (HVV) hoopt dat er deze keer wel gebruik zal van gemaakt worden want in 2011 was dit niet het geval. Opnieuw staat in de dagen voor het Offerfeest de discussie rond het al dan niet verdoven centraal. De oproep van Gaia (DM online van 23/10/12) naar de politiek om nu eindelijk knopen door te hakken en de bestaande wet op het dierenwelzijn te wijzigen, is dan ook de zoveelste noodkreet.

HVV heeft recent zelf een schriftelijke rondvraag gedaan bij alle grote democratische politieke partijen, zowel Nederlandstalige als Franstalige. Daaruit blijkt overduidelijk dat Open Vld, N-VA, Groen, CD&V en MR allemaal voorstander zijn van verplichte voorafgaandelijke verdoving  van de ritueel te slachten dieren en dus voorstander zijn om de uitzondering in de bestaande wet af te schaffen. Ecolo wenst geen éénzijdige verplichte verdoving op te leggen en verwacht van de betrokken geloofsgemeenschappen zelf creatieve oplossingen ter zake. Sp.a is voor dierenwelzijn maar verschuilt zich achter een EU-verordening ter zake en achter een advies van de Raad van State uit 2006, dat stelt dat een totaal verbod op onverdoofd slachten zou indruisen tegen de godsdienstvrijheid, omdat sommige gelovigen dan niet meer in de mogelijkheid zouden zijn ritueel geslacht vlees te kopen en te eten. Van de PS en het cdH  kregen we geen antwoord.

HVV stelt niettemin vast dat het politiek draagvlak stilaan toch groot genoeg geworden is. De meeste partijen scharen zich dus in feite ook achter het Advies van de Raad voor Dierenwelzijn, dat stelt dat onverdoofd slachten onaanvaardbaar en vermijdbaar lijden met zich meebrengt. Daarom raadt die Raad dan ook voorafgaandelijke verdoving aan.  HVV roept de politici op om na dit Offerfeest eens echt en gezamenlijk werk te maken van de wetswijziging. We raden hen natuurlijk aan om dit in overleg te doen met de betrokken partijen. Dat is ook de ondertoon die we bij de meeste politieke partijen in onze rondvraag menen te lezen. Er zijn bovendien al diverse wetsvoorstellen ingediend (zoals door N-VA, de MR en Groen-Ecolo) zodat men het warm water niet meer moet uitvinden.

HVV roept ook de betrokken inspectiediensten en dierenartsen van het Federaal Agentschap

voor de Veiligheid van de Voedselketen ondertussen op om tijdens het Offerfeest voldoende controles te velde uit te voeren. En tenslotte roept HVV alle moslims op om vanaf dit jaar ook massaal en uit eigen beweging gebruik te maken van de verdovingsmachine. Want een verdoofd geslacht dier is meer ‘halal’ dan een onverdoofd geslacht dier, gewoon omdat het moreel en sociaal meer aanvaard is door de overgrote meerderheid van de inwoners van dit land (88% van de bevolking, aldus Gaia). Omdat verdoofd slachten in de islam en het jodendom ook helemaal niet verboden is.  Omdat verdoofd slachten minder leed veroorzaakt bij het dier. En omdat het blijven toelaten van uitzonderingen op religieuze basis in burgerlijke wetgeving niet bevorderlijk is voor het algemeen rechtvaardigheidsgevoel van de gewone man.

Peter Algoet

HVV, coördinator cel educatie en samenleving

Dit opiniestuk werd naar De Morgen gestuurd maar werd niet opgenomen.