Mijn kind is anders

7 11 2011

Getuigenis van Patrice en Soffie

Tongeren, 8 mei 1982. Patrice Konings bevalt van een zoontje Steve : 3,850 kilogram en 52 centimeter, een vinnige stevige baby. Het zal het enige kind worden voor de familie Moës-Konings. Nu, 29 jaar later, zitten moeder en dochter Soffie tegenover mij om vrijuit te praten over een zoektocht die voor beiden, ondanks alles, goed afliep. Toen Steve geboren werd, runden Patrice en haar echtgenoot een druk restaurant. En dat wil zeggen: dag en nacht werken, ook in het weekend.

« Ik merkte niets raars aan haar als kind (zelfs over het verleden spreekt Patrice over ‘haar’ als ze het over Soffie heeft, jdr), maar we zagen haar dan ook zo weinig. Meestal was ze bij de werkvrouw thuis of ergens bij de oma of een tante. En als wij thuiskwamen van de zaak, lag ze al in bed. Maar als we vrij waren, dan deden we toffe dingen samen. » Vreemd toch hoe je als ouder een reden gaat zoeken bij jezelf voor het anders-zijn van je kind. De eerste opmerkingen kwamen van leerkrachten. Soffie deed haar lagere school en de eerste jaren middelbaar onderwijs in het college. Toen nog een school waar alleen jongens zaten. En jongens, dat wil zeggen voetbal. « Ik herinner me nog goed dat ik bij de leraar lichamelijke opvoeding geroepen werd. Hij begreep niet waarom ‘Steve’ altijd bij de invallers wilde zitten. En dan liefst nog bij de laatste invallers. En in plaats van het spel van de jongens te volgen, klom hij over de prikkeldraad en ging bloemen plukken. » Patrice moet er nog om lachen, want zij vond dat niet zo raar: een jongen die liever bloemen plukte dan voetbal spelen, dat kon toch perfect? Een zoontje dat liever met meisjes speelde en de autootjes geen blik gunde?

Een verkeerd lichaam

Ook Soffie denkt zo over haar kinderjaren, ze heeft er goede herinneringen aan. « Ik voelde dat ik anders was omdat de anderen me dat gevoel gaven, » zegt ze. «Op school werd ik geplaagd, dus veranderde ik al eens van school. Ik denk dat ik zo’n 13, 14 jaar oud was toen ik ging beseffen dat er iets met me was. Ik begroef me achter mijn pc, ging moeilijk doen thuis, ik begon minder te eten. » Het is via internet dat ze ontdekte hoe ‘anders’ ze was, dat ze geboren was als meisje in het lichaam van een jongen. « Natuurlijk heb ik me ertegen verzet. Ik wilde het eerst niet aanvaarden. Ik probeerde echt jongen te zijn. Maar het lukte niet. Via internet kwam ik terecht bij Crossgender in de gemeente Woerden (Nederland). Eindelijk kon ik erover praten, besefte ik dat ik niet de enige was die in het verkeerde lichaam geboren werd. Ik kleedde me voor de eerste keer als meisje. En dat voelde goed. » Maar toegeven dat het anders-zijn goed voelt en je ook anders gaan gedragen en het tonen aan je familie en buitenwereld is niet zo vanzelfsprekend. « Ik probeerde me goed te voelen in de mannenwereld. Ik vocht tegen het anders-zijn. Nu besef ik dat wat geweest is, geweest is. Punt erachter. »

Wie was die vrouw ?

Tussen haar 14de en haar 22ste was Soffie op zoek. Het was een verschrikkelijke periode. Op zoek zijn naar jezelf, de conflicten met je ouders, de omgeving, de problemen op school. De ouders voelden wel dat er iets niet klopte, maar wat? « Ik dacht weleens dat hij homo was, kreeg die signalen ook wel van vrienden. Misschien wel travestiet. Maar er was meer… En van transgender had ik nog nooit gehoord. » Patrice weet nog perfect wanneer de waarheid bovenkwam. Ze was voor de eerste keer een maand samen met haar echtgenoot op vakantie geweest. In die maand verkende Soffie haar anders-zijn, maar hoe vertel je dat aan je ouders? Op een avond in 2004, Sofie was toen 22, zat Patrice op bed naast haar ‘zoon’, Soffie gaf haar zonder veel uitleg een foto van zichzelf als vrouw. « Ik begreep er niets van », zegt Patrice. Je ziet nu nog de wanhoop als ze erover vertelt: « Wie was die vrouw? Haar vriendin? ». Ze keek echter goed en begreep alles. Het was een schok voor haar, maar nog meer voor haar man. De eerste aan wie ze het vertelden, was aan hun zus en schoonbroer. Patrice lacht nog als ze het vertelt: « Ik belde hen op om af te spreken omdat we iets zeer belangrijks te vertellen hadden. » Achteraf zei de schoonbroer: « Is het dat? Ik dacht al dat het iets ergs was! » Dat was voor Patrice, Danny en Soffie een opluchting. Vanaf toen vertelden ze het gewoon tegen iedereen die het hoorde te weten. Natuurlijk haakten er vrienden af, natuurlijk bleven er klanten weg. Patrice kreeg advies ‘dit’ niet te mogen aanvaarden. Sofie heeft intussen wel een nieuwe vriendenkring. Meestal worden er geen vragen gesteld, maar als ze gesteld worden, dan geeft ze ongecompliceerd antwoorden. Zoveel is duidelijk: Soffie voelt zich goed, ze straalt dat uit, ze is zelfverzekerd, ze verwerkte het net iets makkelijker dan haar moeder. « Weet je? Het heeft ook voordelen, » grinnikt ze, « want ik kon wel mijn cupmaat zelf kiezen! »
« Ik vraag me toch wel al eens af waar ik faalde », geeft Patrice toe en kijkt haar dochter vragend aan. « Maar allee ma, je faalde toch niet? Het heeft zo moeten zijn en wat geweest is, is geweest. Punt. » Ze lacht, en als Soffie lacht, dan rimpelt haar neusbrug zo grappig. « Weet je dat je neus rimpelt als je lacht? », vraag ik. « Wat? » Angstig betast ze haar neus. « Rimpels? Nu al? » Een echte vrouw.

Samen aanvaarden

« Weet je dat ik een moeder van een transgender ken die een foto van haar zoon heeft met een rouwbandje? Ze zegt dat ze een zoon verloor. Stel je dat voor! Zie ons nu, hoe goed het klikt tussen ons. We gaan shoppen samen, we kletsen samen. We hebben ons nooit zo goed gevoeld bij elkaar als nu. Hè Soffie? » Sofie grinnikt, weer die rimpeltjes en ze pakt haar moeder eens vast en bladert verder in het plakboek. Alles hebben ze gehouden: alle foto’s van vroeger en tussenin, alle info van bij de eerste verkleedpartij tot de laatste chirurgische ingreep die plaatsvond in Thailand. Vijf weken waren ze daar, moeder en dochter. Moeilijke vijf weken, zeker voor Patrice want onomkeerbaar. Gelukkig waren er de andere moeders om mee te praten, om het te verwerken. De foto’s vertellen meer dan woorden. Zowel Patrice als Soffie zien er foto na foto beter en rustiger uit. Maar ze zijn het niet altijd eens, moeder en dochter. Zo heeft Patrice niet zo’n goed gevoel bij de screening door de psychiater (bij wet verplicht voordat de definitieve stap van hormonen en transmissie ingezet wordt, jdr). Soffie ziet echter in dat dit een must is en. En trouwens: « Die psy was nen toffe, hij begreep me. » Ze lacht nog warm al ze aan haar psychiater denkt. « En het kostenplaatje? », vraag ik. Het ziekenfonds betaalt wel wat terug, maar zeker niet alles. Hier is nog een lange weg te gaan. Gelaatsreconstructie bijvoorbeeld wordt niet terugbetaald. Dat deze ingreep nochtans een verschil maakt, bewijzen de foto’s. Net zoals de laserbehandeling voor de ontharing van het gelaat: zeer nodig en vooral tijdbesparend elke ochtend. Ook in de  documenten zijn er nog aanpassingen nodig. Zo staat er op de geboorteakte nog de vroegere m/v, ook zo voor diploma’s. Zo blijft je verleden je inhalen bij sollicitaties. De vraag is of er in België, waar de discriminaties voor holebi’s wettelijk weggewerkt zijn, nog wel een geslachtsvermelding nodig is? Op elk document?

« Maar weet je wat het ergste is? Je weet als ouder totaal niet waar je terecht moet met je vragen ! Er gewoon eens over kunnen praten met mensen die hetzelfde meemaken, kan zo’n deugd doen! Transgender is een taboe. En als het in de media komt, is het niet altijd zo positief, speelt het zich vooral af in de marginaliteit. Daar is nog werk te doen: getuigenissen in de media, in scholen. Mensen die zich outen. » Moeder en dochter willen graag getuigen, via de media, in scholen. Maar hoewel Soffie zich perfect voelt in haar lichaam, knaagt er nog altijd iets. Wat als ze verliefd wordt? Hoe moet dat dan? Wanneer moet ze het vertellen? « Och, » zegt haar moeder, « we spartelden ons al door alles, ook daar zullen we wel door geraken. »

Jacinta De Roeck, directeur HVV

Advertenties

Acties

Information

One response

7 11 2011
Rika Billiau

Transgender en dan vooral de verbouwingen die ermee gepaard gaan hebben mij steeds met ongeloof, onbegrip en zelfs weerstand vervuld. Maar goed, dit is mijn probleem, en wie ben ik om te bepalen of voor te schrijven hoe een ander zich moet voelen, laat staan gedragen.
Een paar zinnetjes dwingen mij toch tot een reactie:
“ik voelde dat ik anders was omdat anderen mij dat gevoel gaven”
En “Ik wilde het eerst niet aanvaarden”
Zei Simone de Beauvoir niet : “on ne naît pas femme, on le devient” ?
Inderdaad, het zijn niet de lichamelijke geslachtskenmerken die iemand ertoe aanzetten om jou als man of vrouw te behandelen. Het is de manier waarop je je gedraagt, hoe je je kleedt. En dit is cultureel ingebakken door je opvoeding, gegeven door je familie en de maatschappij waarin je leeft. Wil je de liefde en vooral de goedkeuring van deze behouden, dan gedraag je je best naar hun normen, anders verlies je hun steun en sta je er alleen voor.….Dus als je als lichamelijke jongen liever die dingen doet die aan meisjes toebedeeld zijn : make up, versiering, zachte sector, kledij… dan val je af. Evenzo voor meisjes die liever sport doen, lichaamsinspanning, carriere.

Het komt mij voor dat toegeven aan die druk en dus, veranderen van “lichaam” , een aanvaarden is van die druk. Ik zou liever zien, dat we als maatschappij kansen geven aan alle mensen en hun kwaliteiten. Zodat een individu zijn energie niet moet steken in inspanningen om aanvaard te worden door zijn medemens maar zijn echte kwaliteiten kan ontplooien. Dit tot meerwaarde van die maatschappij.
We mogen natuurlijk niet de keerzijde, en tevens de meest gebruikte, van de medaille vergeten.Het, zich aanpassen aan de eisen die een maatschappij stelt, heeft zo zijn voordelen. Gaandeweg, met de jaren leer je die ‘hanteren’, naar je hand zetten. Heeft niets te maken met veinzen, maar alles met overleven. Als je, je ervan bewust bent dat je een ‘rol’ speelt, en die ook naderhand weer kan afleggen, levert dit je niet alleen voordeel op in die bepaalde situatie, maar kan je er ook nog plezier aan beleven en iets bijleren over jezelf. Ik heb het bvb niet zo begrepen op de ‘madammenrol’. In bepaalde situaties kan dit echter de aangewezen manier zijn om je in een gezelschap te bewegen. Door die rol te spelen ervaar je prettige en onverwachte kantjes in jezelf . Die aanvankelijk ‘gespeelde’ madammenrol is dan helemaal niet meer zo een last.

En zo komen we weer aan het uitgangspunt
Het komt er m.i. op aan van eerst jezelf als uniek individu te aanvaarden zoals je bent. Om het even of de omringende maatschappij dit leuk vindt of niet. Ook de maatschappij heeft er alle voordeel bij om elk uniek mens te helpen bij het ontdekken van hun mogelijkheden en kwaliteiten en die te aanvaarden, om het even of die kwaliteiten in een jongens of een meisjeslichaam zitten.
Die aanvaarding zou natuurlijk een stuk vlotter verlopen indien er aan die “mannelijke” en “vrouwelijke” eigenschappen niet een waardeconnotatie is blijven kleven…. maar dat is een ander probleem. Hier steekt het woord feminisme…de kop op.

Tot zover enkele bedenkingen en nogmaals : het is zeker niet mijn bedoeling om mensen die zich wél beter voelen om alle veranderingen door te voeren die van hun lijf een ander gender moeten maken, af te kraken, iedereen heeft het recht om te beschikken over zijn eigen lichaam.En ik wil die keuze dan ook respacteren, maar er werd naar een mening gevraagd en hier is ze dan.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s




%d bloggers liken dit: