Een pleidooi voor het recht op een waardig levenseinde

24 01 2011

De Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig  Levenseinde (NVVE) deed een haalbaarheidsstudie om te peilen of Nederland klaar is voor een ‘levenseindekliniek’. Uit de studie blijkt dat zo een kliniek maatschappelijk gedragen wordt, meer zelfs, ziekenhuizen zijn bereid mee te werken aan zo een kliniek. Maar waarom een levenseindekliniek als er al een euthanasiewet is? Een terechte vraag want Nederland heeft net als België een euthanasiewet, een relatief goede wet trouwens.

De Belgische wet laat euthanasie toe voor terminale patiënten na een eenvoudige en strikte procedure. Voor niet terminale patiënten is de procedure strenger.
En er bestaat een procedure voor patiënten die niet meer bewust zijn. Spijtig genoeg beperkt de wet zich in dit geval tot patiënten die in coma liggen. In tegenstelling tot wat velen denken, en vooral hopen, is onze wet niet van toepassing voor mensen met dementie. Wat je ook in je wilsverklaring stipuleert: onomkeerbare hersenaandoeningen die leiden tot verworven wilsonbekwaamheid  vallen niet binnen de wet.

Maar hoe goed onderbouwd deze wet ook is, hoe maatschappelijk gedragen en algemeen aanvaard ze ook is, na 8 jaar praktijk stuit de wet meer en meer op tegenkanting. Deze  komt niet van de samenleving, niet van de patiënt maar wel van bepaalde zorginstellingen die euthanasie weigeren na een beslissing van hun ethisch comité. Tot nu toe is er nog geen enkel juridisch precedent dat deze handelswijze laakt. De vraag is of die weigering op morele gronden binnen de muren van de instelling (en dus niet door een individuele arts) wel kan?  Is deze weigering niet in strijd met onze euthanasiewet en de wet op de patiëntenrechten? En, meer nog, kan een ziekenhuis, dat werkt met de subsidies van de federale overheid, een wet van diezelfde overheid de facto niet uitvoeren?

Maar het meest schrijnende is dat er dan patiënten in de kou blijven staan omdat een arts niet durft te handelen uit angst zijn of haar job te verliezen. In Nederland hebben ze dit al langer door. En pragmatisch Nederland zou Nederland niet zijn als de rangen niet gesloten werden. NVVE heeft een goed onderbouwd dossier voor een levenseindekliniek voorbereid. Ze deden een bevraging en komen nu met de resultaten. De levenseindekliniek zal geheel binnen de grenzen van de euthanasiewet opereren en zo een oplossing bieden voor die patiënten die in de kou blijven staan.

Ook in België zitten we niet stil. LEIF (LevensEinde InformatieForum), RWS (Recht op Waardig Sterven) en politici reageren regelmatig op wantoestanden die bewijzen dat onze wet 8 jaar na datum nog steeds niet correct toegepast wordt.

De Humanistisch-Vrijzinnige Vereniging  startte ook met een petitie (www.h-vv.be) voor een verdere verfijning en uitbreiding  van de wet. Een werkgroep bereidde een ronde tafel voor met specialisten. Twee punten werden uitvoerig besproken: hoe kunnen we ervoor zorgen dat patiënten die in de kou blijven staan (binnen de euthanasiewet) toch geholpen worden? Een levenseindekliniek of de zorginstellingen die weigeren niet meer subsidiëren? En wat met de zelfdodingsvraag gebaseerd op ondraaglijk psychisch lijden – hier bewandelen we een erg delicaat  pad –  wat met een vraag om hulp bij zelfdoding? Moet er een suïcidecentrum komen zoals in Zwitserland?

We zijn er ons perfect van bewust dat er een aantal patiënten tevreden zal instemmen met het voorstel de euthanasievraag te laten vallen en voor sedatie te kiezen. Wie zijn wij om anders te oordelen als de patiënt hier ook écht voor kiest? Andere patiënten zijn nog voldoende mondig of ‘fit’ dat ze naar huis kunnen gaan om euthanasie te krijgen wanneer het in de zorginstelling wordt geweigerd. Maar er blijven  patiënten die nergens terecht kunnen, omdat de medische zorg te technisch is om naar huis te kunnen gaan of omdat er geen thuis is. Voor deze mensen kan een goed uitgebouwde, professionele en warme levenseindekliniek een oplossing bieden, net zoals sommigen tijdens hun laatste dagen  voor terminale zorg naar een palliatieve eenheid worden verwezen. En dat alles voor euthanasievragen die binnen ons wettelijke kader vallen.

Alleen vindt HVV dat ook de vraag om hulp bij zelfdoding ter harte moet worden genomen. Ondanks een warmere samenleving, een optimalere zorg, meer aandacht voor preventie zal het probleem van zelfdoding niet volledig verholpen zijn. HVV is ervan overtuigd dat een levenseindekliniek ook hier, in uitzonderlijke gevallen, een oplossing kan bieden voor degenen die anders, op een gruwelijke manier, hun einde kiezen.

Jacinta De Roeck, directeur HVV en gewezen senator
Peter Algoet, coördinator ‘werkgroep suïcide’
Wim Distelmans, professor palliatieve geneeskunde VUB

Advertenties

Acties

Informatie

7 responses

24 01 2011
DEBLAERE Gilbert

Geachte,
Daar wachten beslist heel wat “ongeruste” vrijzinnigen op! Wie is er vrij van angst en twijfel als hij (zij) bedenkt wat er kan gebeuren wanneer ons leven, alhoewel vrij van pijn, plots herleid wordt tot een “plantaardig” bestaan?
Die wet moet absoluut en dan nog zo vlug mogelijk aangepast worden. Persoonlijk denk ik dat het leven in het algemeen minder angstaanjagend zou worden!

G.Deblaere

25 01 2011
Viviane Jacquet

Voor mij is het geen probleem van angst, maar wel van zelfbeschikking ! Mijn leven behoort enkel mij toe, en wanneer de kwaliteit van datzefde leven onvoldoende wordt, om welke reden ook, dan moet ik de mogelijkheid krijgen er een einde aan te maken zonder pijn, en vooral zonder pijnlijke laatste herinneringen voor mijn geliefden, in geval van een gruwelijke zelfdoding. Een levenseindekliniek is dan ook DE oplossing, plus een uitbreiding van de wet !

26 01 2011
Michel Ackaert

Alle argumenten kloppen en het lijkt logisch, goed doordacht en wellicht voor sommige patiënten de enige oplossing, die levenseindekliniek!
Waarom echter heb ik het er een beetje moeilijk mee? Mijn gezond, vrijzinnig en humaan denkend verstand kan dit initiatief maar toejuichen maar toch….
Wellicht zijn het de bijgebleven beelden van de SF-film Soylent Green met Charlton Heston naar een roman van Harry Harrison (“Make Room, make room!”) die de haartjes op mijn rug doen rechtstaan.
Ik raak er voorlopig niet uit en ben eigenlijk heel tevreden dat er toch ergens ingebouwd nog een rem en een invraagstelling aanwezig is bij mezelf.

26 01 2011
An Martens

Een aanpassing/verfijning van de euthanasiewet zoals het HVV voorstel is absoluut noodzakelijk ! Ik ben op professioneel vlak veelvuldig in contact gekomen met mensen die het psychologisch zeer erg lijden. Het wordt tijd dat deze maatschappij de beslissing over leven én dood overlaat aan degene die in dat leven staat en NIET aan de omgeving.

26 01 2011
Vrijdenker

Het uitbouwen van een levenseindekliniek, de term Soylent Green is hier al in een commentaar geuit, is m.i. toegeven aan de katholieke rabiaatheid. Het lijkt me logischer de subsidiëring aan te pakken. Een ziekenhuis dat een levenseinde-afdeling wil inrichten, wordt flink voor deze afdeling gesubsidieerd. Wedden dat de katholieke ziekenhuizen snel zullen volgen? Ken de katholieke leer! De heilige drievuldigheid: god, geld en gekonkelfoes.

27 01 2011
Cocquyt Erwin

De mensen een onmenselijke lijdensweg laten doorlopen dient alleen de opbrengst van de hospitalen die via het ethisch comité de doodstrijd rekken en de kostprijs opdrijven.Daarom pleit ik mee om te komen tot het oprichten van een waardig levenseinde-kliniek. Dit zal echter blijvend stuiten op sabotage van de geloofsbelijdende zuilen, die met deze onvolledige wetgeving het perfecte verweermiddel hebben gevonden om het status quo te onderhouden en mensen laten lijden zolang ze maar geld opbrengen die dan gedeeltelijk de verspreiding van hun wreedaardig geloof financiert.

28 01 2011
Karel van Kouteren

Gisteren met zeer veel aandacht op Canvas de reportage over de wetenschappelijke levensloop van prof. Christine Van Broeckhoven gezien, één van de “cracken” van Vlaanderen.
Daarin enkele scènes van een oude dame die onomkeerbaar dement op haar bed lag te wachten op haar einde, samen met haar zus die het verhaal deed.
Dit roept bij mij de reactie op : “Niet met mij ! Ik wil dit soort einde niet !”
Tegelijk alle respect voor de mensen die voor dementen zorg willen dragen. Het mag nooit zijn dat iemand anders tot euthanasie wordt bewogen, bv. omdat hij of zij als “last” zou worden beschouwd. Het is een keuze die ik voor mijzelf maak.
Daarom vind ik het noodzakelijk dat de euthanasiewet wordt aangepast, en dat een dementie-clausule mogelijk moet zijn. Ik zal er als de kippen bij zijn om deze te onderschrijven.

Daarnaast vraag ik mij af of een aparte levenseinde-kliniek wel een goed idee is. Er zijn nu reeds palliatieve eenheden, die zorg verlenen in het kader van het levenseinde. De dienstverlening ‘euthanasie’ zou deel moeten uitmaken van het aanbod van palliatieve eenheden of centra.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s




%d bloggers liken dit: