Hugo Camps schiet op het kwaliteitslabel van De Standaard

14 03 2008

Hugo Camps is in De Morgen van 16 februari niet mals voor de journalistieke weg die De Standaard ingeslagen is. Een korte bloemlezen:“’Goede journalistiek stoort soms’, kopte de hoofdredacteur van De Standaard boven zijn eigen opiniestuk. Wat mij nog meer stoorde, waren de verkoopraatjes van de hoofdredacteur. In zijn krant en ver daarbuiten. (…) De hoofdredacteur van De Standaard doet de laatste weken vooral denken aan Peter R. de Vries. Eenpersoonsstaatjes met de pretentie van rechtspraak (over goed en kwaad), met het zelfbeeld van bombolina’s vooral. Geniepige bravoure verheven tot hype. En tot kassa natuurlijk, maar het laatste mag niet met zoveel woorden gezegd worden, want dat bladdert de morele superioriteit weer af. (…) Omdat de wereld in beschaving achterloopt helpen ze nu een handje met encycliekachtige praatjes. Of door bijvoorbeeld beroep te doen op een paar lokcriminelen. Yves Leterme als lokcrimineel van De Standaard? Herauten van de landelijke idylle zijn tot alles in staat. Aan pittoreske details in de reconstructie geen gebrek, maar zijn ze ook onthullend? Wie de reeks in De Standaard leest, komt tot de conclusie dat democratie geen zacht eitje is. Wisten we dat al niet? Als een premier roept dat de formatie is geëindigd in een “slagveld van persoonlijke relaties” is zowat alles gezegd. De taaie ontbijtkoek bij Dehaene, het zure etentje in een Brussels restaurant of een hongeravond met alleen pinda’s doen er nog weinig toe als het bloed vloeit. Sociale animositeit is inherent aan macht, zo weten ze zelfs in Katanga. Dat Yves Leterme en Herman Van Rompuy niet meer door een deur kunnen, is dus ook oud zeer.

De politiek als triomfboog van kleine rancune en persoonlijke afrekeningen: het is nooit anders geweest. Met dit verschil dat politici nu zelf media zijn geworden. Zo er met de reeks in De Standaard al sprake zou zijn van goede journalistiek, dan is dat eerder te danken aan de armetierige verongelijkte mannetjes in de Wetstraat, ook nog mobielgek, dan aan het ambitieuze project van een krant. Politici laten leeglopen is geen kunst meer. Moeilijker is om ze te laten volstromen.” Ook de toelichting van de reportage door de hoofdredacteur in het tv-programma Phara wordt door Camps fel bekritiseerd. “Gênant werd het toen de hoofdredacteur in zijn opiniërende zelfjubel ook nog felicitatiemailtjes van lezers op de tergende kroniek van een aangekondigde reeks onthullingen kan dat tellen, zij het dat ik toch iets van warmte in de buiging mis”. Hij sluit af met volgende conclusie:”Ik veroorloof mij het bij de enige echte onthulling te houden: scenario’s voor een realityshow zijn in sommige kwaliteitskranten journalistieke, ja zelfs maatschappelijke spelregels geworden.

Bron: De Morgen 18/02/2008





Maken nieuwe media een democratie meer democratisch?

14 03 2008

Een uitbreiding van het stemrecht, een van de cruciale beslissingen in de vestiging van een democratisch bestel, heeft voor een aanzienlijke vergroting van die ruimte gezorgd. Zo zijn er nog stappen gezet: een ruimere rol in de politiek voor vakbonden en gelijkaardige belangengroepen de ontkoppeling van de politieke partijen en de dagbladpers waardoor de ideologische vergrendeling van de berichtgeving grotendeels wegviel. Onlangs stelde Anandam Kovoori in deze krant dat de gsm en de BlackBerry ook een groei van de publieke sfeer met zich meebrengen, door de lekken die ze opwekken (DM 16/2). Wat vroeger verborgen was, ligt nu op straat. ‘In dat opzicht is de BlackBerry en democratisch toestel’, zegt Kavoori ”. ‘Ik wou dat het waar was’, reageert Luc Huyse in de De Morgen. Hij geeft toe dat de publieke sfeer vroeger sterk begrensd was, denkende aan de overlegdemocratie achtergesloten kasteeldeuren van Jean-Luc Dehaene. “Meteen ontbrak ook de mogelijkheid om de mens achter de politicus te belichten. De echte compromismakers waren schaduwplanten. Memoires van politici, als die al verschenen, waren nietszeggend want tegels lichten zat die mannen niet in de genen”. In de vroege jaren tachtig brokkelde de omwalling snel af. Vanaf het aantreden van Verhofstadt in 1999 werd er resoluut een andere weg ingeslagen. “Alle deuren van de macht stonden nu ogenschijnlijk wagenwijd open. Het leek wel alsof de publieke sfeer plots erg expandeerde”.

Maar nog belangrijker dan de breuk met het verleden was en is de verandering die mediawereld al enige tijd ondergaat. “De audiovisuele media zijn nu veel meer dan vroeger nieuwsleveranciers. Er zijn zelfs kanalen die 24 uur op 24 berichten de wereld insturen. Onlineberichtgeving, ook door kranten, neemt spectaculair toe. (…) Overleven als medium in zo’n drukke en drukkende commerciële omgeving kan alleen door op een of andere manier op te vallen, dag na dag, uur na uur. Nog snellen zijn dan de anderen, bijvoorbeeld, wat een bijna onstilbare nieuwshonger veroorzaakt. Vandaar de jacht op de persoon, gsm en BlackBerry van de politicus. Rapporteren in de vorm van een docudrama is een andere aanpassing, zoals De Standaard deed met de tiendelige serie over de formatiegesprekken van de laatste maanden. Radio en televisie doen dat ook. Met die techniek valt het volle licht op de persoon van de politicus”. In de media zijn de voorbeelden hiervan legio. Radio 1 deed pasgeleden zonder blikken of blozen de aankondiging: “Straks gaan we live naar het ziekbed van Yves Leterme”. “Een nieuwe vorm van embedded journalism?”, vraagt Luyts zich terecht af. “Als de vicepremier het ziekenhuis verlaat, ontaardt dat in een mediacircus, zo schreef De Standaard. Spektakel gegarandeerd”. Maar de vraag is nu of de ijsberg dankzij al deze openheid boven water komt. “Soms lijkt het erop. Kavoori heeft gelijk: veel van wat voorheen verborgen bleef is nu dankzij lekken te lezen, te beluisteren en te bekijken. Maar de twijfel knaagt. De commentator van De Standaard schreef naar aanleiding van de tiendelige serie: “Hoe intenser en sneller de communicatie verloopt, hoe chaotischer en ongrijpbaarder het proces wordt”. Bovendien brengt de techniek van het docudrama, met zijn fixatie op de figuur van de politicus, met zich mee dat groepsbelangen en belangengroepen uit het beeld verdwijnen. Belangrijker nog is dat het overgrote deel van de berichtgeving het hart van de politieke besluitvorming, daar waar de cruciale beslissingen vallen, ongemoeid laat. De Europese dimensie van de politiek is daardoor voor zowat alle burgers terra incognita. Wat een groeiterrein zou moeten zijn in de ontwikkeling van de publieke sfeer is grotendeels ontoegankelijk. Kortom, wie alles bijeenlegt en de hele mozaïek van politieke fora in rekening neemt, kan niet anders dan besluiten dat de publieke sfeer krimpt. Het democratische deficit vergroot nog, ook al blijven de Siegfried Brackes van deze wereld beweren dat zij de politiek dichter bij de burger brengen.

Bron: De Morgen 01/03/2008





Studiogast zet TV-zender in zijn hemd

14 03 2008

Tijdens een live-uitzending op de Amerikaanse TV-zender Fox News werd een van hun nieuwslezers bruusk onderbroken door studiogast Lee Camp, die uitgenodigd was om over politiek te komen praten. Maar komiek en activist zag zijn taak veel ruimer. Aan het einde van een nieuwsitem over de republikeinse presidentskandidaat Huckabee nam hij het woord om even zijn zegje te doen. “Jullie voeren gewoon een hoop propaganda op, of niet? Dit is een festival van onwetendheid. Een miljoen mensen zijn omgekomen in Irak. Dat is belachelijk, wat willen jullie nu aantonen?” Camp richtte zich ook tot de kijker: “Ga toch naar buiten, weg uit je huis, Knuffel je kinderen, hou van je familie. Doe toch iets met je leven”. Het is niet de eerste keer dat Fox News in Amerika onder vuur ligt omdat het conservatieve propaganda zou opvoeren, maar deze live-onderbreking zullen ze niet snel vergeten.

Bron: De Morgen 28/02/2008





Aartsconservatieve Fox TV kan weer de bepalende factor in de verkiezingen worden

14 03 2008

Niet de republikeinen, maar Fox News lijkt de geduchtste tegenstander van de Democraten. Om presidentskandidaat Barack Obama in diskrediet te brengen haalde de zender al verschillende stunts uit. Zo maakte Fox Newsradiopresentator Tom Sullivan een vergelijking tussen de speeches van Barack Obama en Adolf Hitler en ondersteunde de ‘grap’ met het nodige audiomateriaal. Eerder organiseerde de zender ook al verschillende debatavonden waarin gastcommentatoren de presidentskandidaten zonder weerwoord mochten afmaken. Daarin werd Barack Obama vergeleken met de linkse Venezolaanse president Hugo Chavez of komt men tot volgende besluit: ‘Het zal Obama of Hillary worden, eigenlijk allebei communisten’. “Wanneer Fox News op 7 februari vorig jaar een ‘primeur’ aankondigt, nemen alle VS-media het ‘breaking news’ over. Op gezag van het blad Insight Magazine meldt Fox “dat Obama tijdens zijn kinderjaren vier jaar lang school liep in een Indonesische madrassa (koranschool)”. In één adem wordt de senator uit Illinois en kersverse presidentskandidaat over één kam geschoren met de talibanmilities die door VS-troepen worden bestreden in Afghanistan. De Foxpresentatoren spreken in die tijd ook voortdurend Obama’s volledige naam uit, met overdreven nadruk op zijn islamitische tweede naam: ‘Hussein’. Ondanks Obama’s prompte tegenaanval wordt het nieuws pas ontkracht wanneer CNN en ABC News verslaggevers op de bewuste school laten vaststellen dat het om een gewone, openbare, en niet-religieuze dorpsschool gaat. Het kwaad is dan al geschied: het verhaal leidt nu een eigen leven op conservatieve webblogs”. En dit is slechts een greep uit het aanbod. Hoewel beide presidentskandidaten kop van jut zijn, behandelt de zender Hillary Clinton met opvallend meer neutraliteit dan Barack Obama. En daar hebben ze zo hun redenen voor. “De objectieve uitleg is dat Hillary en Bill Clinton de voorbije jaren extreem omzichtig omgingen met Foxeigenaar Rupert Murdoch. Er zijn zelfs ontmoetingen geweest tussen Murdoch en Bill Clinton in New York. Clintons standpunt inzake nationale veiligheid sluit nu ook veel dichter bij dat van Murdoch aan. Ook haviken als O’Reilly zijn daarom makkelijker met haar te verzoenen. “De cynische uitleg is: als je Hillary helpt winnen bij de Democraten, dan is de kans groter dat zij verliest tegen de Republikeinse kandidaat dan Obama”.

Over de impact van Fox op het kiezerspubliek laten academische onderzoekers geen twijfel bestaan. Stefano Della Vigna en Ethan Kaplan van de University of Berkeley publiceerden in augustus 2007 hun bevindingen van de studie The Fox News Effect, Media Bias and Voting’. Beiden vergeleken veranderingen in het stemgedrag van Republikeinen in de steden waar Fox News te zien was in 2000, en de steden die er nog geen beschikking over hadden. Fox was toen al te bekijken in een op de vijf Amerikaanse steden. Nu in alle. De onderzoekers besloten dat Fox News de Republikeinse stemmen met een half procent, of 200.000 stemmen, deed toenemen. Dat lijkt niet veel, maar was voldoende geweest om de verkiezingsuitslag te veranderen. Het verschil tussen Bush en Gore was in dat jaar kleiner”. Divina Frau-Meigs, professor Amerikaanse Studies en Mediasociologie aan de Parijse universiteit Sorbonne III, omschrijft Fox News als het ‘propagandamiddel van nieuw rechts in de VS’. “De Fox Factor is de collusie tussen een regering en een media om live propaganda te maken en een elan van patriottisme in de publieke opinie uit te lokken door middel van angst. Hierdoor steunt de publieke opinie de regering in haar acties en geeft ze vrij spel, vooral wat de buitenlandse politiek van het land betreft”.

Bron: De Morgen 16/02/2008





Ook te bekijken in Vlaanderen: tv-zenders roepen moslims op tot haat

14 03 2008

Op Arabische satellietzenders die ook bij ons te zien zijn, wordt openlijk aangezet tot jodenhaat en terreurdaden. Het gaat vooral om de zender Al-Manar, die uitzendt vanuit Libanon en eigendom is van de Hezbollah. De joodse gemeenschap reageert geschokt. “‘Antisemitisme op Arabische satellietzenders is niets nieuws’, zegt Michaël Freilich, hoofdredacteur van Joods Actueel. ‘Alleen moeten we nu ook vaststellen dat die zenders hier zonder problemen te ontvangen zijn. Elke moslim die zich een schotelantenne aanschaft, kan de hele dag naar dergelijke onzin luisteren’”. Freilich wil dat Vlaanderen de zender een uitzendverbod oplegt, maar dat zou volgens het kabinet van Vlaams minister Media Geert Bourgeois technisch niet mogelijk zijn. “Vlaanderen gaat nu eenmaal niet over satellietzenders. Frankrijk en Nederland kunnen verboden opleggen omdat zij op hun grondgebied lokale satellietverdeelpunten hebben die grof gesteld het signaal van de betrokken satellietzender versterken. Maar zulke verdeelpunten hebben wij in het dichtbekabelde Vlaanderen niet”. Toch blijft Freilich er op hameren dat Vlaanderen zich ondubbelzinnig tegenover zulke zenders opstelt. “‘De regering zou een signaal moeten geven dat het strafbaar blijft. Men zou aan de ingang van druk bezochte bars en vzw’s, waar iedereen zomaar binnen en buiten loopt, een papier kunnen ophangen. Ook jongeren moet op school duidelijk worden gemaakt dat wat ze thuis soms op de satelliettelevisie te zien krijgen, niet kan.’ Freilich erkent dat heel wat moslimjongeren gewoon naar VTM en VRT kijken en dat hooguit een duizendtal moslims in ons land vatbaar is voor extremisme. ‘Maar net die kleine groep extremen heeft een groot wapen in de hand. En ja, ook op het internet vind je antisemitische moslimsites, maar daar moet je actief naar op zoek. Via de televisie dringt het gewoon de huiskamers binnen terwijl je passief op de zetel zit te kijken’”.

Bron: De Morgen 13/02/2008





De commerciële zender genaamd VRT

14 03 2008

In De Morgen van 7 februari stelt Luckas Vander Taelen zich ernstige vragen bij het huidige nieuwsbeleid van de VRT. “Er was een tijd dat de VRT geen aandacht besteedde aan juridisch nieuws en dat ongevallen en faits divers gewoon niet aan bod kwamen. Het was de tijd dat de VRT geleid werd door enigszins stuurs kijkende journalisten die evenwel veel ophadden met de ethiek van hun beroep en dat voor elke andere overweging plaatsten. Dat was gemakkelijker toen dan nu, want kijkcijfers bestonden niet en de toenmalige BRT had geen concurrentie te duchten. Alles werd anders toen VTM verscheen en zowat de tv-versie werd van Het Laatste Nieuws. De BRT keek eerst hautain neer op de concurrent, maar ook onder druk van de politiek werd kwantiteit een nieuw gegeven aan de Reyerslaan. Langzaam begon de openbare omroep te vervellen tot een zender die inhoudelijk nog maar amper te onderscheiden is van wat er aan de Medialaan geproduceerd wordt.” De manier waarop de VRT de zaak-Annick Van Uytsel brengt, is volgens Vander Taelen een goed voorbeeld van wat er gebeurt als de obsessie van de kijkcijfers alle andere overwegingen overheerst. Weinig of geen nieuws wordt uitgemolken tot groot nieuws. “Vorige week verspreidde de politie een stemopname van iemand die beweerde meer te weten over hoe Annick Van Uytsel om het leven was gekomen. Het VRT-journaal opende met dit bericht en ging er tien minuten lang op door, hoewel er eigenlijk niets meer te melden was dan dat de politie de anonieme beller zocht. Omdat er ook bij de politie waarschijnlijk niemand veel meer te zeggen had, ging het journaal dan maar uitleg vragen aan de advocaat van de ouders van Annick. Live uit Erembodegem, rechtstreeks vanuit het salon van Jef Vermassen! Eigenlijk had die al evenmin iets te melden, enkel dat de ouders nog altijd heel veel verdriet hadden en dat ze hoopten dat de moordenaar van hun dochter nu eindelijk gevonden zou worden. (…) In de hele berichtgeving over de moord op Annick Van Uytsel gedraagt de VRT zich niet anders dan een commerciële zender die enkel denkt aan het maximaliseren van de kijkcijfers. Dat de politie in deze zaak een spoor zou hebben, zou eigenlijk geen hoofdpunt in het nieuws mogen zijn van een zender die het maatschappelijk relevante boven het sensationele plaatst. Maar dat is bij Het journaal niet langer aan de orde: daar beperkt de reflectie over de benadering van faits divers zich tot in welke richting de satellietwagen wordt uitgestuurd.” Jammer genoeg haalt dit soort berichtgeving niet alleen de kwaliteit van Het Journaal naar beneden, maar beïnvloedt het ook bijvoorbeeld onderzoeksjournalistiek. “Vlaanderen is ondertussen al wel gewend aan zinloze rechtstreekse tussenkomsten in het nieuws waarvan de enige meerwaarde is dat de journalist zich op de plaats van het onheil bevindt. Wat te weinig aangeklaagd wordt, zijn de torenhoge kosten van dit soort interventies en de gevolgen ervan voor de serieuze nieuwsgaring. Inhoudsloze liveverbindingen zullen niet zo gauw uit het budget geschrapt worden ten voordele van bijvoorbeeld onderzoeksjournalistiek. Dat is immers werk voor de iets lange termijn dat niet meteen af te lezen is uit de kijkcijferhitparade… Van de minister van Media moet intussen weinig inbreng verwacht worden in het debat over de openbare omroep. Geert Bourgeois zei vorige week in een interview dat hij nauwelijks tv kijkt. Dat heeft alvast het voordeel dat hij niet moet zeggen wat hij denkt over liveverslaggeving uit Erembodegem. Of over de druk van de kijkcijfers die de Vlaamse regering aan de VRT heeft opgelegd… En dus mag zijn voorzitter rustig verder zijn populariteit uitbouwen bij De pappenheimers.

Bron: De Morgen 07/02/2008





Evolutietheorie ook in eindtermen van TSO, BSO en KSO opgenomen

14 03 2008

Op dit moment staat de evolutieleer enkel in de eindtermen van het algemeen secundair onderwijs, maar daar komt verandering in. De evolutietheorie zal ook opgenomen worden in de basisvorming van het beroepssecundair onderwijs, het kunstsecundair onderwijs en het technisch secundair onderwijs. Dat heeft Vlaams minister van Onderwijs Frank Vandenbroucke (sp.a) beslist op vraag van Open Vld-parlementslid Annick De Ridder. “Het is niet de eerste keer dat in het Vlaams parlement gedebatteerd werd over Darwins evolutieleer versus het creationisme, de opvatting dat het universum en de mens hun ontstaan te danken hebben aan een bijzondere scheppingsdaad. Zo was er eerder bijvoorbeeld de discussie over het boek ‘The Atlas of Creation’ dat vorig jaar door de creationistische lobby werd rondgestuurd naar Vlaamse onderwijsinstellingen ”. De beslissing komt er wat HVV betreft niets te vroeg. Ook parlementslid Annick De Ridder is tevreden. “Op die manier kunnen we er voor zorgen dat de leer van het creationisme geen verdere opgang kent binnen de schoolmuren en de samenleving”.

Bron: De Morgen 21/02/2008