Welk geweld haalt onze voorpagina’s?

10 04 2007

“Stel dat het omgekeerd was geweest. Stel dat een zwanger Vlaams meisje gegijzeld was door haar Marokkaanse schoonouders, die haar twee dagen lang hadden opgesloten, in de buik gestampt, met stokken geslagen en met stroomstoten bewerkt, omdat ze geen Vlaams kleinkind wilden. Zou dat nieuws ook pas op pagina 11 beland zijn? Of zouden er dagenlang verschillende bladzijden voor uitgetrokken zijn, en minstens één keer de voorpagina?

In ‘Voorpagina’s onder vuur’ (DM 2/3) laat Bert Bultinck een aantal journalisten en experts aan het woord over de al dan niet vergrote aandacht voor geweld in de media. Maar de meest essentiële vraag wordt niet beantwoord: wélk geweld haalt onze voorpagina’s? Aan welke criteria moet een misdaad voldoen om tot het belangrijkste nieuws van de dag te worden uitgeroepen?

De barbaarse poging tot abortus op Sana Ammi in Bassevelde is een goed voorbeeld. Het nieuws raakte bekend op dezelfde dag als dat over het familiedrama in Nijvel. Dat laatste domineerde de voorpagina’s van alle Vlaamse kranten, en meestal ook een of meerdere bladzijden binnenin. Ammi’s verhaal eindigde vrij diep in de krant, op de normale plaats voor faits divers, ergens tussen pagina’s 8 en 12. We lezen geen Jef Vermassens, psycho-, socio- of criminologen voor extra duiding. Geen redactionele commentaren. Geen politici die iets mompelen over normen en waarden. En wat ons nog het meest schokte: nauwelijks één lezersbrief. De Vlaamse lezer schreeuwde vorige week zijn verontwaardiging uit over Nijvel, de vrijspraak voor de mishandelende veehandelaars en het inhaalverbod bij regen, maar een vrouw die gefolterd wordt door haar schoonouders omdat die geen Marokkaans kleinkind willen? Och.

Hoe komt dat nu? Welke criteria zijn gebruikt om het Nijvelse drama groter te brengen dan dat van Bassevelde? Onze beredeneerde gok: het resultaat van het geweld, en de slachtoffers ervan. In Nijvel vielen er effectief doden, terwijl in Bassevelde de vrouw en haar foetus overleefden. De slachtoffers van het familiedrama waren jonge kinderen voor wie we een verscheurend medelijden voelen, Sana Ammi is een Marokkaanse die geen Nederlands spreekt, al twee abortussen heeft ondergaan en nu voor de derde keer zwanger is. Het is moeilijker om ons met zo iemand te identificeren. Een mogelijke derde afweging is, ironisch genoeg, de onbegrijpelijkheid van het familiedrama: de daders in Bassevelde hadden een motief, racisme, waardoor we hun misdaad kunnen plaatsen. Een moeder die haar eigen kinderen vermoordt, is zo van God los dat we er dagenlang over blijven praten.

Het zijn verdedigbare criteria, maar het verbaast ons dat alle media ze hebben laten doorwegen. Enkele hadden, bijvoorbeeld, ook kunnen kiezen voor maatschappelijke relevantie. En dan is een racistische foltering veel belangrijker dan een familiedrama waarover je niet veel meer kunt zeggen dan: “Allez zeg, hoe kan een moeder dat nu doen? Daar kan ik met mijn verstand niet bij.” Men had ook kunnen kiezen voor verklaarbaarheid: is geweld met een motief niet interessanter dan geweld waar je enkel termen als ‘zinloos’ en ‘onbegrijpelijk’ voor uit de kast kunt halen? Voor een medium dat het van duiding moet hebben, lijkt het ons van wel.

Maar dat heeft dus geen enkele krant gedaan. De emoties van de lezers – de mate waarin ze geschokt zijn door het geweld en zich identificeren met de slachtoffers ervan – hebben overal prioriteit gekregen op het motief en de relevantie van de misdaad. Dat gebeurt voortdurend: het is de reden waarom de moord op Yannick Amba-Bongelo (zwart, Franstalig, een beetje bekend bij het gerecht) minder groot gebracht is dan die op Bart Bonroy (blank, onbesproken, zou onze zoon kunnen zijn), het is de reden waarom een door Marokkanen gefolterde Vlaamse wél de voorpagina gehaald zou hebben, het is de reden waarom Hamadou Wazir, de zestienjarige Nigerijn die niet lang voor Joe Van Holsbeeck op een vergelijkbare manier om het leven kwam, een paar korte artikels kreeg, zonder naamsvermelding.

Het is daar dat kwaliteitskranten volgens ons in de fout gaan. Dat ze berichten over geweld is geen probleem, wel dat ze daarvoor dezelfde criteria gebruiken als de populaire pers. Een berichtgeving die emoties consequent boven relevantie plaatst, noemen we, in de juiste betekenis van het woord, sensationeel. Het is goed dat een aantal kranten op die manier met geweld omgaat, maar er moeten er ook zijn die een andere afweging maken.”

Tom Naegels en Marjorie Blomme in De Morgen 05/03/2007

Advertenties

Acties

Information

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s




%d bloggers liken dit: