De school als muilezel van de samenleving

“Amok op de tram, de school moet het oplossen. Jongeren zijn te dik? De school moet het oplossen”. Tegenwoordig wordt er zoveel van scholen verwacht dat het hoog tijd wordt voor prioriteiten. “Wilfried De Rijck is directeur van het Koninklijk Atheneum in Mortsel en ziet bij elk actueel thema de hoofden in de richting van het onderwijs draaien. ‘Als er bijvoorbeeld drugsproblemen zijn, dan moet de school het oplossen. Net zoals de school de problemen van orde en tucht moet oplossen. Steeds meer krijgen we taken toegeschoven die tot de opvoeding behoren. We zijn bereid om oplossingen te zoeken. We zijn niet alleen lesgevers, maar ook opvoeders. En we willen meegaan met de maatschappij. Maar het moet wel nog haalbaar blijven. We moeten het als school aankunnen, in het oog houdend dat onze lessen van een goed niveau blijven. Want in de eerste plaats hebben we de verplichting om de eindtermen te behalen.’”.

Hugo Deckers, secretaris-generaal van de socialistische vakbond ACOD-onderwijs, heeft eenzelfde aanvoelen. “Leraars moeten er maar steeds meer bij nemen, maar niemand vraagt hen hoe ze dat bolwerken, en met welke middelen ze dat doen.” Het stoort hem nog het meest dat er bij dit alles geen vragen gesteld worden. “Iedereen vindt het blijkbaar vanzelfsprekend dat de scholen extra taken op zich nemen. Het is als een sluipend gif, waardoor leraars ongemerkt heel veel taken op zich nemen die niet tot hun corebusiness behoren. Een leraar is er toch nog steeds in de eerste plaats om les te geven?”

Hoofdredacteur van Klasse, Leo Bormans, heeft begrip voor deze klacht, maar wijst op de maatschappelijke verantwoordelijkheid van het onderwijs. “De school heeft een verantwoordelijkheid omdat ze dingen kan doen die in sommige gezinnen uitgesloten zijn. Waar moet bijvoorbeeld een kind naartoe met ouders die psychisch niet gezond zijn? Leraren hebben een belangrijke functie in het detecteren van problemen.” Bormans ziet de school ook als een sociaal oefenterrein. “Vroeger waren het gezin en de straat het oefenterrein voor een volwassen leven. Op straat leerde je met mensen omgaan. Je leerde er de vaardigheden om later ook in de echte, samenleving te overleven. Intussen hebben we de kinderen van de straat geplukt en voor een computer gezet. Daardoor is nu de school het enige sociale oefenterrein geworden.” Barmans begrijpt dat het voor scholen niet gemakkelijk is om daarop in te spelen. “Het belangrijkste is dat de leerlingen zich goed voelen. Als dat niet het geval is, kunnen ze ook niet goed presteren.’ Bormans begrijpt dan ook niet goed het argument dat lesgeven de corebusiness is, en dat andere zorgtaken op de tweede plaats komen. ‘Iemand met zelfmoordgedachten zal niet veel aan de lessen wiskunde hebben. Daarom is het belangrijk in de eerste plaats een warme school te hebben, en die warmte kost geen geld.”

Bron: De Standaard 29/04/2008

Geestelijke gezondheid op school

Volgens het onderwijstijdschrift Klasse kampt een op de drie leerlingen met psychische problemen als angststoornissen, hyperactiviteit en depressie. Omdat er nog steeds taboes en vooroordelen over deze problemen bestaan maakte Klasse een stappenplan. Op deze manier wil ze scholen ondersteuning bieden in de aanpak van de geestelijke gezondheid van hun leerlingen. “Voor een goede aanpak van de geestelijke gezondheid worden vijf pijlers naar voren geschoven. Zo krijgen scholen de raad een aangenaam klimaat te creëren, bijvoorbeeld door middagactiviteiten en een antipestplan. Een tweede pijler is de vorming van leraren en ouders rond geestelijke gezondheid. Via trainingen kunnen ze hun relationele vorming en sociale vaardigheden bijspijkeren. Ook snel signalen herkennen is een belangrijke pijler. Via vertrouwensleraren en mentoren kunnen de problemen sneller doorstromen naar de juiste personen. De vierde pijler is een goede begeleiding binnen de school, en ten vijfde is er de samenwerking met partners buiten de school”.

Bron: De Standaard 29/04/2008

Academisch onderzoek steeds meer gesponsord door bedrijven

In De Morgen van 14 april geraakte bekend dat zowat elke Vlaamse universiteit een vijfde tot een vierde van haar onderzoeksmiddelen vanuit het bedrijfsleven ontvangt. In het Research & Development centrum van de KU Leuven spenderen 47 mensen er een fulltime dagtaak aan om de wensen van het bedrijfsleven en de Leuvense vorsers op elkaar af te stemmen. “Van de universiteit uit is private financiering dan ook gewoon een noodzaak”, aldus Paul van Dun, hoofd van R&D. “De overheidsfinanciering is verre van voldoen, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Nederland, waar universiteiten per student een drievoud krijgen van die in Vlaanderen. Wij kunnen daarenboven niet rekenen op hoge inschrijvingsgelden.”. Van Dun begrijpt de scepsis ten opzichte van private financiering maar deze hoeft volgens hem niet een bedreiging voor de kwaliteit van onderzoeken te zijn. “Volgens mij maakt het percentage gesponsord onderzoek niet zoveel uit. Belangrijk is dat je intern voor een goede ondersteuning zorgt, waardoor het op geen enkele manier een uitverkoop wordt. Dat spreekt voor zich.”

VUB-onderzoeksverantwoordelijke Jan Cornelis vindt het deel van hun opdracht. “Maatschappelijke dienstverlening bestaat naast het uitvoeren van opdrachten van de overheid, het creëren van spin-offs en het laten doorstromen van onderzoeksresultaten naar de non-profitsector ook uit het uitvoeren van onderzoek op verzoek van de bedrijven. Wij gaan geen resultaatsverbintenissen aan, dus risico is er niet.” Van Dun bevestigt: “De maatschappij vraagt meer return van de universiteiten. De tijd van de ivoren toren is voorbij”. Wel is natuurlijk belangrijk dat er strikte regels worden opgelegd. “We hebben wat dat betreft al een lange weg afgelegd. Ook internationaal wordt een en ander de laatste jaren streng gecontroleerd. Toonaangevende wetenschappelijke tijdschriften eisen dat er bij een onderzoek duidelijk vermeld wordt wie mee instond voor de financiering.” Dat de ideeën voor samenwerking vooral van bedrijven komen is niet noodzakelijk zo. Bovendien kunnen professoren weigeren, al gebeurt dan niet vaak.

Ook de overheid springt op deze trend en start een nieuw project op: Het Baekelandfonds, dat een uitwisseling van onderzoekers tussen bedrijfswereld en universiteiten mogelijk maakt. “Wij willen het mogelijk maken om ook een tijdje naar het bedrijfsleven te trekken. Omgekeerd moet het ook kunnen dat iemand uit het bedrijfsleven voor onderzoek tijdelijk naar de universiteit gaat. Het loon van de onderzoeker in kwestie zal deels door de Vlaamse overheid, deels door de bedrijfswereld betaald worden”, aldus Vlaams minister van Wetenschap en Innovatie Patricia Ceysens.

Bron: De Morgen 15/04/2008

Anecdotitis, een bedreiging?

De verhoudingen in de media zijn verstoord, lezen we in een opiniestuk van Luc Huyse in De Standaard van 19 april 2008. “Er dreigt anecdotitis”. Hij start zijn betoog met een vergelijking tussen de verslaggeving over de openhartoperatie van de toenmalige premier Wilfried Martens in 1983 en de ziekenhuisopname van de toen nog toekomstige premier Yves Leterme in februari 2008. In geval van Martens brengt De Standaard bijvoorbeeld het nieuws de dag nadien vooraan in de krant voorzien van een kanttekening. “Later komen nog twee foto’s van het koninklijk ziekenbezoek, vier korte berichten en een interview met de herstellende eerste minister. De radioberichtgeving op de openbare omroep ligt qua omvang in dezelfde bescheiden lijn. Als toekomstig premier Yves Leterme halfweg februari 2008 in het ziekenhuis wordt opgenomen zal dat in De Standaard leiden tot twee volle voorpagina’s, een redactioneel commentaar en in tataal vijftien berichten. Bij Radio 1 volgt het journaal de ontwikkelingen uiteraard op de voet.” Waarom al die aandacht vraagt Huyse zich af. “Martens was al vier jaar premier. Hij was tijdens die periode voorzitter geweest van de Europese Gemeenschap, had de staatshervorming van 1980 gecoacht, een devaluatie van de Belgische frank doorgevoerd, de opstelling van Navo-raketten mogelijk gemaakt en het explosieve staaldossier ontmijnd. Hij mocht dus na zijn operatie gerust wat aandacht krijgen. En Leterme? Hij had de Vlaamse executieve geleid en was die veertiende februari (misschien) op weg naar de Wetstraat 16. Meer niet.” Huyse zoekt de oorzaak van de verstoorde verhoudingen in de totaal gewijzigde omgeving. “Aanvankelijk werkten kranten, radio- en televisiestations op een gesloten markt met een vaste, comfortabele plaats voor zowat elke speler.” Hieraan kwam een einde enerzijds door de ontzuiling van het medialandschap en anderzijds door technologische vernieuwingen die ervoor zorgden dat nieuws in realtime verwerkt kan worden. “Het is bijgevolg dringen op de mediamarkt. Overleven als medium in zo’n drukken en drukkende omgeving kan alleen door op een of andere manier op te vallen, dag na dag, uur na uur. Nog sneller zijn dan de anderen, bijvoorbeeld. Of nog uitgebreider rapporteren, wat in de redacties bijna onstilbare nieuwshonger veroorzaakt.” Ook de grenzen tussen feit en opinie vervagen volgens Huyse. Journalisten kruiden feiten te vaak met commentaar en hun eigen mening. “Views komt in de plaats van news, de viewspaper verdringt de newspaper”. Daarnaast laten kranten complexe en/of onpopulaire onderwerpen links liggen. “Het overgrote deel van de berichtgeving laat het hart van de politieke besluitvorming, daar waar de cruciale beslissingen vallen ongemoeid. De Europese dimensie van de politiek, want daar gaat het om, is daardoor voor de meeste mensen terra incognita. Wat een groeiterrein zou moeten zijn in de ontwikkeling van een rijper burgerschap blijft grotendeels ontoegankelijk.” Volgens Huyse is het dan ook hoog tijd om even stil te staan en achterom te kijken en te na te gaan of de huidige koers die gevaren wordt wel acceptabel is. “Dat is vooral een opgave voor wie in de wereld van de politieke berichtgeving werkzaam is. Zo’n prove van (liefst publiek) zelfonderzoek vraagt moed. Op individuele critici uit de sector daalt al snel het verwijt van nestbevuiling neer. Het zal dus een collectieve oefening moeten zijn.” Een andere mogelijke oplossing ligt in “de vorming van beter geëquipeerde lezers, luisteraars en kijkers en in de organisatie van wat een ware consumentenbeweging kan worden.”

Niet iedereen is het volledig eens met deze visie. Dave Gelders geeft Huyse een recht van antwoord. “Luc Huyse slaat in zijn artikel (…) meermaals de nagel op de kop. Inderdaad er is te weinig media-aandacht voor de almaar ingrijpende Europese besluitvorming (…) En ja, de toegenomen commerciële druk leidt soms tot ‘anecdotitis’, meer kans op fouten en tot het afvoeren van niet door soundbites gedreven programma’s als PolspoeléDesmet. Ook al erkent Huyse dat er veel koren zit tussen het kaf, toch is zijn analyse vrij negatief.” Zo wijst Gelders er op dat er in relatieve termen sinds de jaren ’50-’60 minder inhoudelijk nieuws is en meer aandacht gaat naar wedstrijdnieuws (opiniepeilingen, electorale strategieën) en hoopla nieuws (persoonlijk berichten over politici, campagne events). In absolute termen daarentegen is er nog nooit zoveel inhoudelijk nieuws geweest. Bovendien zijn hoopla news en wedstrijdnieuws niet minderwaardig. Naast ‘news’ zijn ook ‘views’ relevant, aldus Gelders. Ook het kruiden van feiten hoeft op zich niet problematisch te zijn. “Zolang de journalist feiten en interpretaties voldoende scheidt en zelf geen politieke rol speelt, moet dit kunnen. Een mogelijk gevaar van de soundbitecultuur is ook dat het voor politici moeilijker wordt om genuanceerde boodschappen te formuleren. Maar daartegenover staat dat het een verdienste is om kort en krachtig een standpunt te kunnen vertolken: soundbites verplichten politici goed na te denken voer wat ze zeggen en hoe ze het zeggen”. Gelders sluit af een stukje over kritiek en de noodzaak ervan. “De kritiek op de kwaliteit van de mediaberichtgeving gold al in ‘de goede oude tijd’. Ook toen werd geklaagd over de gebrekkige aandacht voor het inhoudelijk politieke discours. De geschiedenis herhaalt zich. Wat niet wil zeggen dat er geen kritiek mag geleverd worden op die mediaberichtgeving. Bepaalde fouten, hypes, kunnen terecht de wenkbrauwen doen fronsen. Zonder dwarsliggers kan een trein niet rijden. Zoals ook de media kritisch moeten berichten over de politiek, zo moeten media, politici, wetenschappers en burgers kritisch staan tegenover mediaberichtgeving.”

Bronnen: De Morgen 19/04/2008 en 21/04/2008

Rupert Murdoch laat eerste koppen rollen bij The Wall Street Journal

Nog geen vier maanden nadat Ruper Murdoch de gerenommeerde krant opkocht stapt hoofdredacteur Marcus Brauchli op omdat hij zich niet kan vinden in de ingrijpende veranderingen die de nieuwe eigenaar wil doorvoeren. Een beslissing die overigens niet als een verrassing kwam. “Sinds Rupert Murdoch The Wall Street Journal in handen heeft gekregen, voerde hij al een aantal ingrijpende wijzigingen door. Er moest meer aandacht komen voor algemeen nieuws. Politiek, cultuur en sport wonnen aan belang en Murdoch wilde van het systeem af waarbij langere stukken op de voorpagina beginnen en binnenin gewoon doorlopen. En dus werd er geëxperimenteerd: meer variatie in de lay-out, meer nieuwsstukken op de voorpagina. Hoofdredacteur Brauchli deed zijn best, maar het ging niet snel genoeg.” Brauchli blijft overigens wel aan de slag bij News Corp. Hij zal zich de komende maanden als adviseur buigen over Murdochs plannen om in Azië een eigen nieuwszender te starten. Wie Brauchli zal vervangen bij The Wall Street Journal is nog niet duidelijk. Voorlopig neemt Robert Thomson, de vorige hoofdredacteur van The Times of London, de leiding op zich.

Ondertussen zit ook de mediamagnaat niet stil. “Rupert Murdochs News Corp. neemt na The Wall Street Journal nu ook Newsday over. Met de aankoop van de New Yorkse krant, die een oplage van 380.000 exemplaren heeft, zou een bedrag van 362,5 miljoen euro gemoeid zijn. (…) Met zijn recentste aankoop stuurt Murdoch aan op een frontale botsing met de Federal Communications Commission. Die stemde eind december een nieuwe regel die stelt dat mediabedrijven slechts één krant en één tv-station mogen hebben in dezelfde stad. Met de aankoop van Newsday heeft Murdoch nu maar liefst drie kranten en twee televisiestations in New York onder zijn hoede.”

Bron: De Morgen 24 april 2008

De antichrist van Silicon valley

Een nieuwe tegenstander van web 2.0 is opgestaan: Andrew Keen. Sommige ongelijkgestemden omschrijven de provocateur als “een schandelijke, fascistische, technologische vooruitgangsvijandige, communistische, door controleneurose overheerste monarchistische mislukte internetentrepreneur”. Onlangs verscheen de Nederlandse vertaling van zijn boek The Cult of the Amateur: How Today’s Internet is Killing Our Culture and Assaulting Our Economy. “Keen benadrukt in zijn boek dat MySpace, Facebook en YouTube verantwoordelijk zijn voor een jongerencultuur van digitaal narcisme. Hij zegt dat kennissites als Wikipedia, waaraan door iedere gebruiker informatie kan worden toegevoegd, een aantasting betekenen van de autoriteit van de expert. Hij hekelt de ‘kakofonie van anonieme blogs of inderhaast geschreven meningen die alleen maar tot doel hebben de schrijver van de blog in de schijnwerpers te zetten”. Ook een vergelijking met de bibliotheek van Babel van Jorge Luis Borges wordt uitgetekend. “De ervaring van het surfen op internet lijkt op dolen in de bibliotheekzalen van Borges. Het is de bibliotheek van Babel. Het volgende decennium zullen er twee miljard nieuwe gebruikers op internet komen. In de onderontwikkelde landen is er niemand die hun hand vasthoudt. Wikipedia zal worden gebruikt als gratis vervangmiddel voor een schoolopleiding”. Keen pleit dan ook voor meer expertise en meer mensen die een context schetsen voor de toestromende informatie.

Het Gouden Lampje voor Knack medewerker

De Leuvense Universitaire Werkgroep Literatuur en Media heeft haar jaarlijkse mediaprijs Het Gouden Lampje uitgereikt aan Eric Van de Casteele, journalist en lector aan de Arteveldehogeschool in Gent. Hij kreeg de prijs voor zijn artikel ‘opinies op papier’ dat op 13 februari in Knack werd gepubliceerd. “Het Gouden Lampje bekroont beurtelings een persartikel of programma van radio of televisie met aandacht voor de problematiek van privacy of verantwoorde mediakritiek. Dit jaar ging het om verantwoorde mediakritiek. In het artikel schetst Van de Casteele het spectrum van politiek of verantwoorde mediakritiek. Dit jaar ging het om verantwoorde mediakritiek. In het artikel schetst Van de Casteele het spectrum van politiek en ideologisch geprofileerde opiniebladen in Vlaanderen”.

Bron: Knack 23/04/2008

Phara versus De Standaard

Dat vraagt Phara de Aguirre zich af naar aanleiding van de publicatie van het boek ‘De Wetstraat is voor u’ samengesteld door de politieke redactie van de krant. De uitgave brengt het ondertussen bekende verhaal over Vande Lanottes plan om de SP.a met Spirit te versmelten en zijn wens om Phara de Aguirre een van de bekende koppen te maken die de vernieuwing mee moest ondersteunen. In het boek lezen we een uitgebreid verslag van een gesprek tussen beide. “Toen Vande Lanotte De Aguirre vroeg, zei die van politiek geen verstand te hebben. Waarop Vande Lanotte: ‘Om op de lijst te staan moet je geen verstand hebben van politiek.’ Toch wimpelde ze af. ‘Ik ondervraag liever politici dan dat ik zelf ondervraagd word’.” De Aguirre reageert erg scherp op de publicatie. Enerzijds omdat het gesprek met Vande Lanotte helemaal niet zo gelopen is en anderzijds omdat ze pas gecontacteerd werd om het verhaal te bevestigen nadat het boek al gedrukt was. Ze beschuldigt haar collega’s van De Standaard er dan ook van hun journalistieke plicht van check en double check niet nagekomen te zijn.

Bron: De Morgen 12/04/2008

Senatoren roepen mediafora op tot bezinning

Senatoren Els Schelfhout en Pol Van Den Driessche (CD&V) roepen alle media-uitgevers en hoofdredacteuren op om beter op te treden tegen haatdragende en racistische reacties op de websites van gereputeerde media. Ook de Raad van Journalistiek springt mee op de kar. “Bedoeling is dat webredacties beter gaan nadenken over de manier waarop ze met reacties van lezers omgaan. (…) Het plaatsen van die commentaarstukken van lezers gebeurt niet alleen om de burgers aan het woord te laten, maar heeft zeker ook een commerciële doelstelling. Hoe meer lezers en commentaren, hoe meer hits en sitebezoekers en dus hoe hoger de prijzen die voor onlinereclame kunnen worden gevraagd. Maar op die manier gaan mensonwaardige opmerkingen een opiniërende invloed uitoefenen. Ze verschijnen immers op de site van gereputeerde media.” Er wordt momenteel wel gefilterd op reacties van lezers door mediabedrijven. “Aanzetten tot racisme en dergelijke komt er uiteraard niet op (…) En te persoonlijk worden, is ook niet de bedoeling”, stelt Jeroen Overstijns van De Standaard. Ook het Centrum voor Gelijkheid van Kansen volgt deze denklijn. “Iemand een klootzak noemen, moet kunnen. Aanzetten tot haat niet. Maarschokkende, verontrustende en kwetsende reacties mag je niet verbieden, zelfs al zijn ze wansmakelijk en grof. De geviseerde persoon kan per slot van rekening altijd nog een klacht bij de rechtbank indienen”. Kif Kif daarentegen stelt wel vragen bij deze manier van filteren. Tien minuten na de publicatie van de persmededeling rond dit item op demorgen.be kwam bijvoorbeeld al een opvallend harde reactie van een lezer. “Een man noemde Kif Kif een facistische extreem linkse organisatie (…) Dit is kwetsend en duidelijk dus niet gefilterd. Bovendien is het gevaarlijk. Als dit een aantal keer herhaald wordt, dan begint dat te circuleren en dan krijgen mensen een dergelijk beeld van [deze] organisatie”.

Ook Geert Buelens is het voorstel van de parlementariërs ter oren gekomen en reageert in zijn vast opiniestuk in De Morgen. “Dat het initiatief over beschaafde omgangsvormen op internetfora van twee christendemocraten komt, lijkt me om te beginnen een enorme blaam voor de groene en socialistische parlementsleden. Voor de zoveelste keer laten ze een kans liggen om te tonen dat discussies over normen en waarden niet het monopolie van rechts zijn. Voorts is het natuurlijk een uitstekende zaak dat CD&V-senatoren Els Schelfhout en Pol Van Den Driessche in dit dossier samenwerken met Kif Kif. Het vergroot het maatschappelijk draagvlak en dus normaal gezien ook de slaagkansen van het initiatief.” Buelens wijst ons ook op de ernst van de zaak. “Bij de kwaliteitskranten deden sommige verantwoordelijken na het voorstel alsof hun neus bloedde. ‘Voor de internetsite van De Standaard stelt zich alvast geen probleem. Alleen gefilterde reacties komen online. Ook kan er niet anoniem gereageerd worden’. Aldus een journalist van de krant waar volgende reactie op het overlijden van Hugo Claus (‘Het varken is dood. Opgeruimd staat vrolijk’) pas werd verwijderd nadat Tom Lanoye bij de redactie had geprotesteerd. (…) De screening van die fora gebeurt bij deze krant bovendien niet op de redactie in Brussel, maar door Persgroepmedewerkers die niets met De Morgen te maken hebben.” Bovendien overstijgt volgens Buelens het niveau op de meeste Belgische internetfora dat van gesprekken in een gemiddeld café niet. “De vraag is wie of wat daarmee gediend wordt. Het maatschappelijk debat alvast niet. Niet alleen wordt op die fora maar heel af en toe op beargumenteerde manier gediscussieerd, de scheldtoon onderstreept alleen maar het eigen grote gelijk van de elkaar tegensprekende deelnemers. Het ego van die gepatenteerde forumbezoekers wordt door dit alles wellicht gestreeld. Maar is dat een taak voor de vaderlandse media? En daarmee komen we aan de kern van de zaak: wat bezielt de media om hun goede naam op het spel te zetten?” Ook Buelens zoekt het antwoord bij economische motieven. Zijn voorstel is dan ook het volgende: “Als het de senatoren ernst is met hun voorstel (en daar twijfel ik niet aan), moeten ze ook dit financiële aspect onder ogen zien. Als we onafhankelijke en beschaafde media van belang vinden als maatschappij, dan moet de overheid bereid zijn om financieel bij te springen. Maar misschien moeten de kranten eerst maar eens gewoon kijken of hun bezoekersaantallen inderdaad dramatisch afnemen wanneer ze die roepers niet langer een forum bieden”.

Bronnen: De Morgen 5/04/2008 en De Morgen 9/04/2008

Ook Camps tegen censuur

In De Morgen van 15 april reageert Hugo Camps fel op de nieuwste trend onder burgemeesters om zich met eender wat te bemoeien en te pas en onpas zaken te censureren of te verbieden. “Vijftig jaar na Expo heeft de burgemeester van Borgloon de tepel van een naakte dame afgeplakt. Kunst of geen kunst: openbare zedenschennis! Nee, hij is niet van CD&V, hij is van Open Vld. (…) Een blote tepel in Vlaanderen. Dan worden burgemeesters wakker. (…) De gêne van het naakt, mij is het ingebrand. Natuurlijk heb ik mijn moeder nooit naakt gezien. Mijn dochters ook niet. De tepel als openbaring: je kon er alleen kennis van nemen op vreemde bodem. Met dank aan Antonioni en Godard. Aan fotografie. Aan Hugo Claus. Aan hoeren. Naakt: een cinematografische ervaring, virologische architectuur. Ik ben nu ouder dan mijn ouders ooit geweest zijn. Het recht op een blote tepel laat ik niet meer afnemen door een beëdigde knotwilg uit Borgloon. Wordt het niet zo langzamerhand tijd om eens ferm te roepen: ‘Dood aan burgemeesters!?’ De een kan niet tegen cabaret, de ander wordt zeeziek bij een hoofddoek, een derde wil nog alleen gesubsidieerd neuken in gesloten huizen in Maastricht. Want thuis is het uiteraard altijd communiefeest. Hallo, meneer Stevaert? Valt er nog iets te schorsen in Borgloon? Of doet vrijzinnigheid er niet meer toe, in de schuimige slipstream van Katarakt?”

Bron: De Morgen 15/04/2008

Ook HVV wil deze tendens niet onopgemerkt laten voorbij gaan en reageert op 21 juni met ‘Nacht van de censuur’. Meer info: www.nachtvandecensuur.be

Meer en meer kinderen kampen met psychische problemen

De Standaard kopte als eerste met de titel “Mijn kind wil dood”. De symptomen zijn gekend: kinderen met zelfmoordgedachten en depressies, het succes van de emosubcultuur, gestresseerde kinderen, enz. Nochtans hebben onze jongeren het materieel nooit zo goed gehad als nu.

Vlaams Minister van Jeugd Bert Anciaux (VlaamsProgressieven) pleit zelfs voor “een écht Generatiepact”, met erkenning voor de noden van kinderen en het recht op een opvoeding en ruimte om te spelen, te experimenteren en te mislukken. In dialoog met de jongeren zelf.

Vooroordelen over psychiatrie zijn zeer groot

Op 25 april organiseerde de Vlaamse Vereniging voor Geestelijke Gezondheidszorg een publieksdag om de vooroordelen tegenover psychiatrie te verminderen. Uit een internationale studie, die binnenkort verschijnt, blijkt dat 92% van de psychiatrische patiënten vindt dat ze onderschat worden omwille van hun aandoening. 82% zegt dat ze ook gediscrimineerd worden op de arbeidsmarkt. Vlaamse patiënten voelen zich opmerkelijk beter dan hun collega’s in het buitenland. 82% vindt dat ze een rol kunnen spelen in de samenleving, terwijl dat in het buitenland maar 42% is. Verrassende cijfers, omdat we weten dat het aantal zelfmoordcijfer in Vlaanderen bij de hoogste van Europa is.

Jef Holsbeke (Verbond van Verzorgingsinstellingen) zegt dat het tekort aan kinderpsychiaters en psychiatrische verplegers schrijnend is. Wachttijden van 6 maanden zijn geen uitzondering. Studies leren dat een te late diagnose de slaagkansen van de behandeling gevoelig verlaagt. In België zijn momenteel 68 272 invalide door een psychische stoornis.

Geen leuke cijfers voor een land dat zich een welvaartsstaat noemt. Volgens HVV hebben de politieke en economische leiders van ons land te weinig oog voor de oorzaken van wat wij de Vlaamse epidemie noemen. Het blijft bij symptoombestrijding. Oorzaken zijn toenemende werkdruk, prestatiedruk en ontrafeling van sociale structuren.

Nieuwkomers doen aantal abortussen stijgen

In de eerste helft van 2007 betaalde het Riziv 6 892 abortussen terug. Geëxtrapoleerd naar een volledig zou een getal van 13 784 abortussen gevoelig meer zijn dan de 12 305 abortussen in 2006 en de 11 306 abortussen in 2005. De belangrijkste reden van die stijging ligt volgens Lucie Van Crombrugge, voorzitster van de Internationale Vereniging van Abortus en Contraceptie, bij de Oost-Europese nieuwkomers in de grootsteden Antwerpen en Brussel. Deze nieuwkomers leven vaak in erbarmelike omstandigheden en geven weinig om contraceptie. Of beter: ze beschouwen abortus vaak als contraceptie.

Artsen laten zich in euthanasiebeslissing niet meteen leiden door levensbeschouwing

Wanneer artsen naar hun mening wordt gevraagd over euthanasie, speelt hun levensbeschouwing zeker een rol. Maar bij het nemen van beslissingen omtrent het levenseinde, is levensbeschouwelijke overtuiging minder belangrijk. Dat blijkt uit een onderzoek waaraan de VUB meewerkte.

Wanneer het gaat om stopzetten van een mogelijk levensverlengende behandeling of om vverhoogde pijnbestrijding die het leven van de patiënt mogelijk inkort, zijn de verschillen tussen katholieken, protestanten, vrijzinnigen en niet-gelovigen niet zo groot. Religieuze artsen aanvaarden het gebruik van letale middelen (waarbij actief een einde wordt gemaakt aan het leven van de patiënt) echter veel minder dan niet-religieuze artsen.

Film over ‘zachte islam’ countert Fitna

Het is altijd leuk om een extreme beeldvorming te nuanceren, en na Fitna, moet de islamitische romantische speelfilm Ayat ayat cinta (Liefdesverzen) een beetje verzachting brengen. Het verhaal van Ayat ayat cinta, is gebaseerd op het gelijknamige boek van de Indonesische schrijver Habiburrahman ‘Abik’ El Shirazy. De film roept evenwel zijn eigen debat op, omdat de schrijver polygamie – zeer omstreden in Indonesië – zou propageren. De schrijver ziet zijn roeping echter nauwer: hij wil enkel maar zachtaardigheid promoten.

De kaskraker gaat over de schoonheid en zachtaardigheid van de islam en is gemaakt volgens het recept van de populaire Indonesische soaps. De film wordt vooral gesmaakt door scholieren (vaak meisjes) maar is intussen voorwerp van gesprek in alle media en ook uitgebracht op DVD.

Ayat ayat cinta weerspiegelt in grote lijnen de ideale opvatting van de islam binnen de urbane Indonesische middenklasse. Daarin staat de islam voor nederigheid en liefde. Het is een islam die moderniteit probeert te combineren met middeleeuwse normen en waarden en die geweld tegen vrouwen of ongelovigen afwijst.

Afname biodiversiteit bedreigt ook medische wetenschap

Het alarmerende verlies van biodiversiteit is ook slecht nieuws voor het onderzoek naar nieuwe behandelingen en medicijnen, stellen Eric Chivian en Aaron Berstein van de Harvard Medical School.

De oplossingen die de natuur mogelijk heeft voor pijnbestrijding, behandelingen voor oorzaken van blindheid en mogelijk stoffen die verdwenen weefsels en organen opnieuw kunnen doen aangroeien, gaan verloren, nog voor ze goed en wel ontdekt zijn.

Het verlies van het natuurlijke kapitaal, door vernietiging of degradatie van ecosystemen, vervuiling, overexploitatie en de klimaatverandering zijn dus ook in dat opzicht niet goed voor de mensheid. Bijna een derde van de 6.000 gekende amfibieën, die net een breed gamma aan substanties produceren die interessant zijn voor de medische wetenschap zijn bedreigd. Kweken is geen optie omdat de dieren de stoffen enkel produceren wanneer ze in het wild leven.

Aantal eenoudergezinnen in stijgende lijn

Volgens een onderzoeksrapport vanwege het Steunpunt Gelijkekansenbeleid, is het aantal alleenstaande ouders de laatste jaren sterk toegenomen: we spreken al over 200.000 gezinnen in Vlaanderen, waarvan bij vier vijfden vrouwen het gezinshoofd zijn. Deze specifieke maar grote groep is uitermate vatbaar voor de werkloosheidsval en loopt meer risico op armoede.

Twintig procent van de alleenstaande moeders jonger dan vijftig jaar, is werkloos. De huidige beleidsmaatregelen voor het beter combineren van arbeid en gezin voor deze groep, zijn nog ruim onvoldoende.

Ook het aantal eenoudergezinnen met mannen aan het hoofd neemt toe, maar zij gaan doorgaans sneller terug samenwonen of huwen alleenstaande vrouwen.

Evolutieleer correct voorstellen

Ook in het Vlaams onderwijs zijn er klachten over leraars die de evolutieleer niet correct voorstellen, zegt Johan Braeckman. Vooral het lager onderwijs stelt problemen, en hoewel het niet om tientallen klachten gaat, zijn de foutieve presentaties vaak katholiek of protestants geïnspireerd. Hij baseert zich voor deze uitspraken op reacties die hij krijgt na lezingen over Darwin en de evolutieleer.
In het Franstalig onderwijs ontstond een discussie over de manier waarop leraars in het secundair onderwijs met de evolutieleer omgaan. Le Soir meldde dat er Franstalige biologieleraars zijn die vanuit hun islamitisch geloof weigeren de evolutieleer te onderwijzen.
Omdat de onderwijsinspectie niet veel vat heeft op wat de onderwijzers over de evolutieleer zeggen – want de evolutieleer staat in het lager onderwijs niet in het leerplan – ligt de zaak moeilijk. In het secundair onderwijs is dat niet het geval. De biologieleraars moeten daar de evolutieleer als wetenschappelijk feit geven, dat staat wél in het leerplan.

Braeckman meent daarom dat wie de lerarenopleiding aanvat, van welke levens-beschouwing de betreffende persoon ook is, dit met goed begrip moet doen over de leerdoelen in verband met de evolutietheorie als wetenschap. Best is om de eigen levensbeschouwelijke opvattingen en de leerinhouden strikt te scheiden.

Naar aanleiding van het Darwin-jaar in 2009 organiseert Braeckman debatten en lezingen.
Ook de Franstalige universiteit ULB kondigt nu een onderzoek naar de evolutieleer en het onderwijs aan. Onderzoekers zullen de standpunten van de leraars daarover onderzoeken.

Opendeurdag moskeeën

29 Turkse en Marokkaanse moskeeën in Limburg nodigden op 27 april geïnteresseerden uit om een bezoek te brengen. Op die manier konden mensen echt kennismaken met moslims en hun vooroordelen en stereotypen laten varen, dit op initiatief van het Provinciaal Integratiecentrum en de Provinciale Islamitische Dialooggroep.

Het programma bestond uit een middaggebed, een rondleiding en een theeceremonie met een babbel. Daarmee illustreren de initiatiefnemers dat er ook sociale, educatieve en culturele activiteiten plaatsvinden in de moskeeën. De diversiteit aan moskeegebruikers geeft ook aan dat ‘de’ moslim niet bestaat: er zijn gelovigen die vooral hun godsdienst beleven, maar er wordt ook samen gegeten, en daarnaast zijn ook veel jongeren en vrouwenwerkingen actief binnen de moskee.

De moskeeverenigingen willen ook benadrukken dat moskeebezoeken het hele jaar door kunnen aangevraagd worden.

Betoging voor behoud laïcisme in Turkije

In april hebben tienduizenden Turken betoogd voor het behoud van de republiek en het laïcisme, de scheiding van religie en staat. Onder de betogers waren er veel vrouwen en de foto’s van Atatürk, de stichter van de seculiere Turkse staat, waren niet van de lucht.

De manifestaties tegen de Partij voor Rechtvaardigheid en Ontwikkeling (AKP), die al sinds 2002 aan de macht is, zijn al sinds 2007 aan de gang. De AKP komt uit de islamitische beweging, en drukte onder meer een alcoholverbod en het herinvoeren van de hoofddoek op de universiteiten toe. De leiders van de AKP beweren evenwel dat het gaat om een conservatieve partij die strijdt voor de democratie.

De islamitisch-conservatieve regeringspartij AKP dreigt er nu zelfs verboden te worden voor haar rol in het ondermijnen van de seculiere staat. Het Grondwettelijk Hof verklaarde onlangs namelijk de vraag op een verzoek tot verbod op de AKP als ontvankelijk en startte een ontbindingsprocedure.