Democratisering onderwijs blijft uit

“Kinderen van hogere bedienden hebben vier keer meer kans om de overstap naar het hoger onderwijs te maken dan een arbeiderskind. Dat was vlak na de Tweede Wereldoorlog zo, en het geldt nu nog steeds”. Terwijl het lager en middelbaar onderwijs de voorbije decennia stilaan gedemocratiseerd zijn, is dat voor de universiteiten en hogescholen niet het geval. Dit blijkt uit een nieuw onderzoek van het Leuvense Hoger Instituut voor de Arbeid (HIVA). De conclusie van het onderzoek is duidelijk: er studeren nu meer arbeiderskinderen voort dan vroeger, maar toch is er geen sprake van gelijke kansen. “Want terwijl de participatie van lagere sociale groepen is vooruitgegaan, is ook die van de hogere sociale groepen minstens evenveel gestegen”, aldus onderzoeker Steven Groenez. “Een echte democratisering zou betekenen dat de ongelijkheid tussen die groepen verkleint maar dat is hier niet het geval. Er heeft een massificatie plaatsgevonden, geen democratisering”. Zo hebben kinderen van bedienden nu nog steeds dubbel zoveel kans naar het hoger onderwijs te gaan dan arbeiders. Vrije beroepen en ondernemingsleiders hebben meer dan drie keer zoveel kans.

“Maar de grootste obstakels voor een echte democratisering bevinden zich in het secundair onderwijs, aldus Groenez. ‘De expansie van de arbeiderskinderen in de middelbare scholen heeft zich vooral in het technisch en beroepsonderwijs voorgedaan. Maar precies die richtingen hebben niet als bedoeling de leerlingen op hogere studies voor te bereiden. Zolang die ongelijkheid er is, blijft de ongelijke toegang tot het hoger onderwijs bestaan.’ Vandaar dat volgens hem de sleutel tot democratisering zich in de eerste plaats niet in de universiteiten en hogescholen bevindt, maar wel in de middelbare scholen. ‘Om de ongelijke kansen in het hoger onderwijs aan te pakken, moet in de eerste plaats de strakke scheiding tussen ASO, TSO en BSO worden aangepakt, net als de ongelijke spreiding van sociale groepen tussen deze onderwijsvormen. Pas dan heeft de democratisering van het hoger onderwijs kans op succes.‘”

Bron: De Standaard 18/03/2008

Internet bloeiplaats voor racisme

Op het meldpunt Cyberhate kwamen vorig jaar 330 klachten binnen over scheldpartijen, beledigingen, verbaal geweld en regelrecht racisme. Tegen die ‘cyberhate’ voert het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding naar aanleiding van de internationale Dag tegen Racisme campagne. Jozef De Witte, directeur van het Centrum, zegt dat het fenomeen hand over hand toeneemt en stilaan over hete hele internet is te vinden. De laagdrempeligheid en anonimiteit van het internet werken het racisme sterk in de hand. Daarnaast is vooral de toename van islamhaat opvallend, waarbij manipulatie van gegevens of beelden, overigens niet wordt geschuwd.

Het Centrum kan optreden op basis van de wetten tegen discriminatie, racisme en negationisme. Er zijn drie gevallen bekend waarbij verspreiders van dergelijke boodschappen veroordeeld werden.

In geval van racisme kan klacht neergelegd worden bij de politie maar ook zelf ageren wordt aanbevolen door De Witte.

Aanbieders van mediawebsites proberen hun steentje bij te dragen door inzendingen te controleren. Zo heeft de website van de BBC verschillende mensen in dienst die enkel met het filteren van reacties bezig zijn.

www.cyberhate.be

www.diversiteit.be

Hollywood regisseert oorlog in Irak

Vijf jaar na het begin van de oorlog in Irak proberen voormalige Hollywoodmedewerkers vanuit het Witte Huis het conflict in de media nog steeds zo heroïsch mogelijk te verkopen. In de reportage ‘De verkoop van een oorlog’ van het Nederlandse VPRO-programma Tegenlicht zagen we hoe communicatie-experts naast de gewone werkelijkheid een gemedialiseerde – en politieke – realiteit bouwen. Een van de bekendste ‘artificial reality imagineers’ is Scot Sforza die tot de zomer van 2007 de zichtbare optreden van Bush regisseerde. “Sforza is een ex-studioregisseur en art director van ABC News die sinds 2001 door het leven ging als ‘special assistant to the president’ en vicecommunicatiedirecteur in het Witte Huis. In de schaduw zorgde hij ervoor dat Bush op televisie zo goed mogelijk in het licht kwam te staan. Aanvankelijk deed hij dat door tijdens persconferenties ‘wallpapers’ achter de president te projecteren. Daarop zijn slogans te zien die permanent zijn boodschap herhalen, zoals ‘Keeping Americans Secure’. Doel was kijkers maximaal bloot te stellen aan de boodschap, zelfs als ze ongeïnteresseerd waren in wat Bush eigenlijk te vertellen had”.

“Naast de oorlog tegen terreur regisseerde Sforza vooral het Irakconflict. De beruchte powerpointvoorstelling van ex-buitenlandminister Colin Powell, toen deze in de VN-Veiligheidsraad op 5 februari 2003 de later vals gebleken bewijzen presenteerde dat Saddam Hoessein nog over massavernietigingswapens beschikte, werd door hem in goede banen geleid. Even snel dacht hij de propagandaoorlog te beëindigen. Nog geen anderhalve maand na de inval (…) liet hij op 1 mei 2003 de president op het vliegdekschip USS Abraham Lincoln in een gevechtsvliegtuig landen. In uniform draafde Bush op; als burger zou hij daarna de natie toespreken voor een reusachtig spandoek met daarop de slogan ‘Mission Accomplished’. Dat de oorlog nog maar begon was Sforza en de zijnen worst. Doel was de media en publieke opinie een iconisch beeld in het geheugen te prenten van krachtdadige president en dat, zo blijkt nu, als startschot voor de verkiezingscampagne van 2004. Daarvoor werden kosten noch moeite gespaard. Sforza was al dagen vooraf aanwezig op het vliegdekschip, dat gesommeerd werd diep in zee te varen zodat niemand kon zien dat het schip niet in de Perzische Golf lag maar voor de kust van Californië, naar de geest van Barry Levinsons film ‘Wag the Dog’ uit 1997, waarin de president een regisseur aanstelt om op televisie een fictieve VS-oorlog te tonen om zijn populariteit op te krikken.” En dit is slechts één van de vele voorbeelden. “Wie herinnert zich Jessica Lynch nog? Lynch was eind maart 2003 met collega’s in een hinderlaag gelopen in de buurt van Nasiriyah. De operatie om haar te redden werd op 1 april live op de televisie uitgezonden. Achteraf bleek het verhaal bedacht om het patriottisme weer bij het VS-publiek terug te brengen. Zelfs de vermeende mishandeling en verkrachting bleek gelogen, want Iraakse artsen hadden Lynch beschermd tegen de eigen Iraakse troepen”. John Stauber van het Center for Media & Democracy uit Wisconsin en coauteur van de VS-bestsellers The Best War Ever en Weapons of Mass Deception omschrijft het als militaire PSYOP, psychologische oorlogsvoering waarbij het denken en doen van publieke opinie en media in binnen- en buitenland worden beïnvloed. Volgens hem zijn de mainstreammedia even schuldig aan misleiding van de publieke opinie als de spin-doctors die hen manipuleren. “Door het eindeloos herhalen ‘dat het beter gaat in Irak’ is de oorlog hier van de voorpagina’s verdwenen en begint volgens peilingen de publieke opinie te geloven dat het aantal slachtoffers gezakt is tot een aanvaardbaar niveau. In werkelijkheid blijft de situatie erg slecht. Daarover getuigden afgelopen weekend tweehonderd oorlogsveteranen nog in Washington, maar de Amerikaanse mainstreammedia besteedden aan hun boodschap geen aandacht meer”.

Bron: De Morgen 19/03/2008

Rebelse media uitgestorven?

Nee hoor. In 2000 richtten vier vrienden in New York het Guerrilla News Network (GNN) op. Eerst als filmmaatschappij, maar nadat hun in your face-videoclips voor Eminem de wereld rondgegaan waren, ging hun website meer door wegen. Een heus netwerk van bloggers (10.000 angry young men) sloot zich aan en ging schrijven over zaken die de traditionele media links lieten liggen of zelfs verzwegen. Brecht Decaestecker van De Morgen had een interview met Stephen Marshall, oprichter van het fenomeen.

“’Voor 2000 reisde ik voortdurend rond de wereld’, vertelt Marschall, als we hem vragen naar de ontstaansgeschiedenis van GNN. ‘Ik filmde drugspanden of neonazi’s en monteerde daar triphop of drum-‘n-bass boven. Die documentaires verkocht ik als videomagazine. CNN wilde mij een eigen kanaal geven, maar toen nam Time Warner CNN over en ging de deal niet door. Daarna werkte ik als trance-dj. Rond de millenniumwissel kreeg ik samen met een paar vrienden het idee om opnieuw video’s te draaien. Anderhalf jaar lang deden we niets anders. We wonnen de ene award na de andere. Onze video S-11 Redux waarin we de verantwoordelijkheid van de Amerikaanse regering voor de aanslagen van 11 september 2001 aankaarten, werd overal vertoond. Plots wilden de Beastie Boys, Eminem en 50 Cent dat we hun video’s maakten. Honderden jongeren surften naar onze website. Die schreven ze vol met hallucinante verhalen. Dus dachten we: ‘laten we van hen de sterren van onze site maken’”.

Marshall omschrijft de site van GNN als volgt: “We creëren een platform waarop ze zelf zowel het journalistieke als het redactionele werk kunnen doen. We hebben ervoor gezorgd dat degenen met de meest gelezen blogs de meeste macht hebben. Zij worden vanzelf de eindredacteurs. Iemand die een stuk wil schrijven, maar dat op taaltechnisch vlak niet goed genoeg kan, stuurt het eerst naar een van die veelgelezen bloggers met de vraag of die het wil nalezen en verbeteren. Zo leren die mensen schrijven. GNN is onze gift aan die gasten.”

GNN heeft een kritisch en rebels imago en dat heeft zo zijn redenen. “In Noord-Amerika zijn heel wat mensen ontgoocheld in de mainstreammedia. Ze vinden dat die te veel achter de regering staan en niet genoeg kritische vragen stellen. De media hebben te weinig onderzocht of er nucleaire wapens waren in Irak en of de manier waarop de VS dat land binnenvielen wel de juiste was. Toen we de traditionele media echt nodig hadden, gaven ze niet thuis. Je kunt hen dat niet eens kwalijk nemen. Het zijn logge, commerciële bedrijven die winst moeten maken. Hun werknemers hebben een gezien. Je kunt van de mensen niet verwachten dat ze allemaal Che Guevara worden. Maar dat zorgt er wel voor dat er plaats is voor een platform als GNN.”

Op de vraag op traditionele media vervangen moet worden door user generated content stelt Marshall een middenweg voor. “Ja en neen. Ik ben een professionele journalist. Ik heb het vak geleerd met vallen en opstaan. Niet iedereen kan dat, dus zal dat altijd noodzakelijk zijn. Wat wel een probleem van traditionele journalisten is, is dat ze zich vaak afschermen voor hun publiek. Daar wordt het publiek boos om. In de toekomst zullen kranten een community moeten bouwen. Zo kunnen lezers fragmenten uit artikels plukken, die op hun site kleven en ze zo een nieuw leven laten leiden. Dat gebeurt nu al massaal, maar journalisten hebben daar psychologische problemen mee. Ze aanvaarden vaak alleen commentaar van hun hoofdredacteur, maar die drinkt dezelfde frisdrank, eet dezelfde maaltijd en heeft dezelfde baas. Het is goed om uit die wereld te komen.”

Bron: De Morgen 07/03/2008

Wanneer wordt een verhaal nieuws?

In De Morgen van 26 maart vraagt Geert Buelens met het oog op de Amerikaans voorverkiezingen zich af welke nieuwtjes zich nog zullen ontwikkelen tot Nieuws. “Wanneer heeft een verhaal, zoals ze in Amerika zeggen, legs? Wanneer wordt een feit of een menig echt nieuws? Wordt het bericht zo groot dat het zelfstandig kan lopen, van het ene naar het andere medium, zonder dat het nog aangezwengeld moet worden? Het is een vraag die veel mensen in de media bezighoudt en uiteraard ook veel politici en columnisten. Waarom krijg je op het ene stuk massa’s reacties en volgt op die ene bijdrage die je zelf cruciaal vindt alleen maar volstrekte stilte? Bij gebrek aan inhoudelijke criteria hanteren de media bij het vastleggen van het relatieve belang van een nieuwsitem een puur kwantitatieve graadmeter: nieuws wordt pas echt nieuws wanneer het wordt opgepikt door andere media. Maar daarmee wordt het probleem uiteraard enkel verschoven, want niemand weet welke regels daar spelen.” Gevolg: onrust en paranoia. “Doorlopend ontwaren drukkingsgroepen of politici complotten. ‘Typisch! Ik mag beweren wat ik wil, niemand luistert naar mij.’ De verwoording van je boodschap is uiteraard van belang om je waar verkocht te krijgen. Ook daarom is Bart De Wever alomtegenwoordig in de media, de vette vis en de borrelnootjes bepalen mee het discour omdat het sterke beelden zijn. Maar taalgebruik verklaart lang niet alles (of gaat u beweren dat ‘goed bestuur’ een sexy begrip is?)”.

De Amerikaanse voorverkiezingen bieden nog meer schoolvoorbeelden. “Toen een kleine twee weken geleden het verhaal over de pastoor van Barack Obama nieuws werd, circuleerden berichten daarover al meer dan een jaar op allerlei websites. En ook krantenlezers konden het geweten hebben. Pijnlijk ironisch in het licht van wat er vandaag gebeurt: op 6 maart 2007 publiceerde The New York Times een streng stuk waarin Obama werd verweten dat hij uit opportunisme zijn radicale pastor had laten vallen. De avond voor hij bekend zou maken dat hij dandidaat was voor de presidentsverkiezingen had Obama immers pastor Wright, die het openingsgebed zou doen bij die aankondiging, afgebeld”. Hoe langer de strijd duurt, hoe meer de media op zoek zullen gaan naar nieuwe invalshoeken. Buelens waarschuwt dan ook dat wanneer Obama straks ook echt de Democratisch presidentskandidaat wordt, elke steen die hij ooit betrad omgedraaid, besnuffeld en geanalyseerd zal worden. Nieuws hoeft het allemaal niet te zijn, zolang het maar voldoende legs zal ontwikkelen.

Bron: De Morgen 19/03/2008

Mainstream media versus burgerjournalistiek

In België mag iedereen zich journalist noemen. Een amateurjournalist (…) heeft evenveel rechten als een beroepsjournalist die erkend is door het ministerie van Binnenlandse Zaken. Dat betekent dat een burgerjournalist ook beschermd wordt door de wet op het bronnengeheim en dat hij – in geval van een persmisdrijf – ook voor een assisenhof moet verschijnen. (…)

Internetmedia en de mainstream media staan vaak lijnrecht tegenover elkaar. Dat blijkt ook uit het boek Burgermedia: opmars, ervaringen, bedenkingen dat Paul Vanlerberghe (ooit journalist bij De Morgen, maar nu een van de actiefste burgerjournalisten) voor Indymedia heeft samengesteld. In het voorwoord worden wederzijdse vooroordelen opgelijst: ‘Burgerjournalisten spuien vooral opinies en de informaite die ze brengen is lukraak en niet afgetoetst aan woord en wederwoord, luidt de kritiek. Vertegenwoordigers van de burgermedia stellen daartegenover dat de mainstream media de propagandisten geworden zijn van het eenheidsdenken, iets wat vooral zichtbaar wordt wanneer de tegenstellingen wat scherper worden’.

De Vlaamse journalistenbond (VVJ) kiest geen kamp in dit debat. Al wijst nationaal secretaris Pol Deltour op een nieuw fenomeen: de drukte én de broodnijd in de perszaal. (…)

Hoe bits het er soms kan toegaan tussen burgerjournalisten en beroepsjournalisten bleek op 10 maart tijdens een persconferentie in Antwerpen. OCMW-voorzitster Monica De Coninck gaf toen uitleg over een rapport van de Nederlandse onderzoekster Marion Van San over prostitutie. Indymedia-medewerker Koen Calliauw kreeg het aan de stok met beroepsjournalist Kris Goossenaerts (Het Nieuwsblad en De Standaard). ‘Toen ik als journalist van Indymedia vragen stelde, werd het Goossenaerts teveel. Woedend sloeg hij op tafel, roepend dat “hij er genoeg van had”! Waar had hij genoeg van? Van burgerjournalisten die hem, de échte, het gras voor de voeten wegmaaiden. Van burgerjournalisten zonder ‘echte’ perskaart, die zo maar het stadhuis binnendrongen en lastige vragen stelden. Met hem aan tafel zaten. Alle andere échte, van tv en kranten, zwegen zedig.’

Pol Deltour reageert diplomatisch op het incident: ‘Wanneer er op het terrein een territoriumstrijdje ontstaat tussen beroeps- en burgerjournalist, moet die met het grootste respect voor elkaar en in alle beleefdheid worden beslecht’, zegt hij.

Karl van den Broeck

Bron: Knack 23/03/2008

Poetinjeugd voert actie tegen onafhankelijke Russische krant

Na afloop van de presidentsverkiezingen in Rusland is de groep Nashi, oftewel de Poetinjeugd, met acties begonnen tegen de krant Kommersant. Zo deelden ze in Moskou blaadjes toiletpapier met het logo van de krant erop uit aan de reizigers van de metro. Ook de privételefoonnummers van de uitgever, hoofdredacteur en journalisten van de krant zijn erop terug te vinden. Kommersant is een van de laatste onafhankelijke media in Rusland. Ze staat kritisch tegenover de regering en ontziet de machthebbers in het Kremlin niet. De krant heeft ook al een aantal keren uitgehaald naar Nashi, en de groepsleden ‘willoze volgelingen van de Kremlinheren’ genoemd. “Nashi is in 2005 opgericht en organiseert sportwedstrijden en zogenaamde zomerkampen. De jongeren trekken een soort uniform aan en sommigen, onder meer redacteurs van Kommersant, hebben hen al vergeleken met de Hitlerjugend. Het protest is er vooral gekomen nadat Kommersant heeft geschreven dat het Kremlin liever af zou willen van de lastige Nashigroep en plannen heeft om die te ontbinden”.

Bron: De Standaard 07/03/2008

Media geven fout toe in hun Tibet-berichtgeving

De Duitse nieuwszender N-TV geeft toe dat ze foutief nieuwsmateriaal over Tibet heeft uitgezonden. Zo was hun reportage over de kwestie die op 20 maart werd getoond in feite in Nepal opgenomen. “Volgens de zender hadden de redacteurs de fout bemerkt en daarop door andere beelden vervangen”. Het beeldmateriaal zou afkomstig zijn van internationale persagentschappen. Ook een andere Duitse zender, RTL, gaf toe op haar internetsite een fout ‘in een foute context’ te hebben geplaatst. Ook hier ging het om een foto uit Katmandu, waar de Nepalese politie betogers met de wapenstok bewerkte. Maar ook de krant Berliner Morgenpost werd van manipulatie beschuldigd. Het drukt een foto af waarop ordetroepen een Chinees ontzetten die door Tibetaanse amokmakers was belaagd. “In de begeleidende tekst werd gesteld dat de foto aantoonde hoe een jongen door de ordetroepen door de straten van Llhasa wordt opgejaagd en gearresteerd”. Toch weigert de hoofdredacteur van de krant zich te verontschuldigen. “Een vrije berichtgeving uit Tibet is niet mogelijk, daar heerst censuur (…) Van kwade wil of manipulatie spreken, is grotesk”.

Ook de Amerikaanse nieuwszenders Fox en CNN en de krant Washington Post hebben gebruikgemaakt van video- en fotomateriaal uit Nepal. Fox pakte zelfs uit met “betogingsfoto’s” uit India.

“China ziet in het -naar zijn mening bewuste- foutieve gebruik van beelden “een vaak door de buitenlandse media gebruikte tactiek om de reputatie van de Chinese regering met ongefundeerd materiaal te besmeuren”. Westerse politici die met al te gespierde kritiek op ’Tibet’ uitpakten, zoals de voorzitster van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden Nancy Pelosi, werden gewezen op hun “dubbele moraal”. “Hun (selectieve) verontwaardiging wordt opgespaard voor die gelegenheden waar het hun eigen belangen het best uitkomt”, schreef Nieuw China. Pelosi en co “spelen hun morele autoriteit om over mensenrechten te praten kwijt wanneer zij zich opwerpen tot verdedigers van brandstichters, plunderaars en moordenaars”.”

Bron: De Standaard 24/03/2008

Arabische mediawebsite Menassat bindt de strijd aan met censuur

Arabische journalisten, wier persvrijheid in eigen land al te vaak beknot wordt, vinden sinds kort een digitaal platform op www.menassat.com. Menassat werd in november 2007 opgericht door een team in Beiroet onder de redactionele leiding van De Morgen-medewerker Gert Van Langendonck. De site vormt het digitale luik van ‘Investing in the future’, een programma van Free Voice. Dat is een Nederlandse organisatie die zich met steun van het Nederlandse Ministerie van Buitenlandse Zaken inzet voor persvrijheid en vrij informatievoorziening in ontwikkelingslanden. “Er bestaan wel meer sites over persvrijheid in de Arabische wereld, maar volgens Van Langendonck zijn die meestal opgebouwd vanuit een Westers perspectief. Menassat werkt daarentegen voornamelijk met Arabische journalisten en brengt het nieuws zowel in het Arabisch als het Engels. ‘Wij werken in twee richtingen zodat westerlingen een beeld kunnen krijgen van de Arabische mediawereld en omgekeerd. Er bestaat een groot verschil tussen Arabische journalistiek en wat wij kennen. Dat gaat dan vooral over de vermenging van opinie en feiten. (…) Men spreekt hier in heel algemene termen, met moeilijke uitspraken van belangrijke mensen. Een verhaal betrekken op een persoon wordt nog heel weinig gedaan. Bij Menassat zoeken we een taal tussen de twee in, tussen het Arabisch en het Engels’”. De correspondenten die voor Menassat schrijven, zijn meestal journalisten die al voor een krant of tv werken. Maar er wordt ook gewerkt met bloggers. “Zij zijn het die vandaag de dag de risico’s nemen. Journalisten plegen meestal zelfcensuur. In de meeste landen weten ze waarover ze mogen schrijven en waarover niet. Soms veranderen de regels en belandt er iemand in de gevangenis, maar voor het grootste deel wordt er binnen die vaste krijtlijnen gewerkt en moet je tussen de regels kunnen lezen”.

Bron: De Morgen 21/03/2008

Nieuwe mediakritische site gelanceerd

Het Fonds Pascal Decroos, een stichting die diepgravende journalistiek in de Vlaamse pers wil bevorderen, lanceert het onlineforum www.mediakritiek.be. “Hierop kunnen journalisten en mediamensen elkaars werk wegen en reageren op analyses die anderen hebben geopperd. Maar ook lezers met een mening over een bepaald artikel of een trend die ze opmerken in de al dan niet Vlaamse media, moeten hun ei kwijt kunnen”. Luc Huyse, socioloog en emeritus hoogleraar aan de Leuvense universiteit is peter van het project. Hij waakt over de kwaliteit. HVV is met haar nadruk op kritische media er blij met dit initiatief en kan het project alleen maar toejuichen.

China censureert website van BBC niet langer

Voor het eerst in jaren kunnen internetgebruikers in China weer vrij over de nieuwssite van de BBC beschikken. De communistische autoriteiten blokkeerden tot nog toe vrijwel alle artikelen die op de pagina’s van BBC nieuwssite verschenen, hoewel dit officieel nooit werd bevestigd.Wie in China dergelijke pagina’s probeerde te bekijken, kreeg vrijwel altijd een foutmelding. Maar die tijd lijkt voorbij. Zelfs de artikelen op de BBC website over de onlusten in Tibet zijn vrij te lezen. De blokkade blijft nog wel gelden voor Chineestalige artikelen en links van de BBC.

Bron: De Morgen 26/03/2008

Stijgend aantal gebruikers bij voedselbanken

Voedselbanken verzamelen voedseloverschotten en lenigen daarmee de behoeften. De industrie, de distributie en de Europese Unie zijn de grootste leveranciers met respectievelijk 30, 19 en 41 procent. Een andere bron zijn de bekende inzamelingen bij particulieren in de supermarkt (7 procent).

Ruim 108.000 landgenoten deden in 2007 een beroep op de voedselbanken, dat is een ongezien hoog aantal. In 1995 waren dit nog maar 70.000. Sinds het najaar van 2007 neemt het jaarlijkse groeicijfer toe van één tot twee procent -niet toevallig dus in tijden van dalende koopkracht.

De voedselbanken zijn niet alleen meer succesvol omdat ze bekender zijn, het is vooral de stijgende levensduurte die zijn tol eist: als prijzen voor voeding, huur en energie oplopen worden sommige mensen net onder de armoedegrens geduwd. Net voedsel is een belangrijke uitgavepost voor armeren en velen onder hen kunnen hun aankopen dan ook niet meer bekostigen.

De armoede vervrouwelijkt (jonge, alleenstaande vrouwen met kinderen) en ook veel eenouder-gezinnen (ook met mannen) en gezinnen met slechts één kostwinnaar zijn kwetsbaar.
Armoede is ook ‘allochtoon’, door de hogere werkloosheid bij deze groep. Tenslotte is armoede ook steeds vaker ‘bejaard’: de gepensioneerden, vooral de groep zonder eigen huis, balanceren meer en meer op de armoedegrens.

De betrokken mensen hebben het oprecht moeilijk en overwinnen hun schroom om aan te kloppen voor hulp.

Als de activiteit van de voedselbanken een graadmeter mag zijn van de hoe de maatschappij evolueert, dan moeten we ons zorgen beginnen te maken. Uitkeringen en pensioenen zijn dikwijls te laag en sommige werkenden komen ondanks hun beroepsinkomen toch niet rond – een triestige vaststelling in een welvaartsstaat.

Het aantal armen in België wordt voor het derde jaar op rij geschat op ongeveer 1,5 miljoen, of 14,7 procent van de bevolking.

www.voedselbanken.be

Brusselse armen worden armer

De sociale kloof tussen arm en rijk wordt steeds groter in Brussel en vormt volgens de Brusselse minister-president Charles Picqué (PS) een reëel gevaar voor de stad en haar toekomst,

Net omdat Brussel belangrijk is als internationaal uithangbord, mag er ook de nodige aandacht gaan naar de oude wijken die aan het verloederen zijn: niet enkel internationale kaderleden en ambtenaren, maar ook laaggeschoolden (waaronder tien procent analfabeet) hebben er immers hun thuis.

Cijfers van de Federale Overheidsdienst Economie geven aan dat de kloof tussen arm en rijk in het Brussels Gewest in amper vier jaar tijd aanzienlijk gegroeid is: tussen 2001 en 2005 zagen de armste Brusselaars hun totale inkomen gehalveerd, terwijl dat van de rijkste met een derde steeg.

Ook Brussels en Vlaams parlementslid Sven Gatz (Open VLD) klaagt de situatie aan: een derde van de Brusselse kinderen wordt geboren in een generatie-arm gezin. Volgens Gatz is de internationale migratie de oorzaak van de dualisering in Brussel. ‘De witte Brusselse middenklasse wordt oud en sterft. Ze wordt vervangen door migranten die uit kwetsbare bevolkingsgroepen komen.
Gatz pleit voor een degelijk inburgeringsbeleid en een strengere aanpak van de instroom migranten.

www.standaard.be/dossierbrussel

Minder, maar betere moskeeën in Antwerpen

Antwerpen wil het aantal moskeeën drastisch verminderden. Momenteel telt de stad 36 gebedshuizen, maar bedoeling is om er op termijn nog maar een tiental over te houden. Die moeten dan wel goed uitgerust en veilig zijn. De Antwerpse moslims zouden tevreden zijn met het initiatief.

Er is een speciale werkgroep opgericht om het afbouwplan en de concrete voorwaarden waaraan religieuze ruimten moeten voldoen, te bekijken. Zo wordt erover nagedacht om de Vlaamse bouwmeester te laten bepalen hoe een moskee architecturaal in het westerse straatbeeld kan geïntegreerd worden.

De Antwerpse imam Nordine Taouil is alvast voorstander van een beperkt aantal moskeeën, maar pleit daarnaast ook voor een meer duidelijke, transparante structuur.

Groen! dient nieuw hoofddoekvoorstel in

Groen!-OCMW-raadslid Dirk Holemans legt een nieuw voorstel op tafel dat de hoofddoek voor OCMW-personeel expliciet toelaat. Nochtans had de provinciegouverneur een eerder besluit in die richting geschorst.

Dirk Holemans vraagt opnieuw om het dragen van uiterlijke kenmerken van religieuze, levens-beschouwelijke, filosofische of ideologische aard, toe te laten. Dit zou met zich meebrengen dat personeelsleden van het OCMW een hoofddoek, een kruisje of een keppeltje mogen dragen, dit in tegenstelling tot hun collega’s bij het stadsbestuur.

Vreemd, gezien recent provinciegouverneur André Denys een gelijkaardig raadsbesluit van het OCMW heeft geschorst na klachten van de OCMW-voorzitter en verschillende raadsleden. Het huidige voorstel zou echter sterker juridisch onderbouwd zijn én aangepast, rekening houdend met de kritiek van de gouverneur. Er is in elk geval een reële kans dat het nieuwe voorstel door een wisselmeerderheid wordt goedgekeurd.

Spotprenten mogen

Het Franse satirische weekblad Charlie-Hebdo is onlangs in hoger beroep opnieuw vrijgesproken in de zaak die door Franse moslimorganisaties was aangespannen wegens het publiceren van spotprenten van de profeet Mohammed. De prenten, voor het eerst in een Deense krant verschenen en daarna in verscheidene westerse kranten en bladen, leidden in de moslimwereld tot grote woede en tot gewelddadige reacties.

De Moskee van Parijs en de Unie van Islamitische Organisaties gingen tegen de eerste vrijspraak in beroep. Volgens hen hebben het tijdschrift en de hoofdredacteur een groep mensen vanwege hun religie publiekelijk geschoffeerd. De rechtbank oordeelde echter dat de publicatie van de spotprenten binnen het recht op vrije meningsuiting valt. De hoofdredacteur zélf verklaarde al eerder dat de tekeningen de draak steken met ideeën en niet met mensen.

Polarisatie in Turkije

Terwijl theologen aan de universiteit van Ankara een ambitieus project voor de herinterpretatie van de hadith realiseren op basis van wetenschappelijke methodes – waardoor discriminatie van vrouwen en geweld op vrouwen uit een belangrijke islamtekst wordt gehaald – is een klacht tegen de partij voor Rechtvaardigheid en Ontwikkeling – de regeringspartij AKP – ontvankelijk verklaard door het Turks Grondwettelijk Hof. Het zijn met andere woorden woelige tijden in Turkije, waarbij de polarisatie tussen seculieren en antisecularisten wordt versterkt.

De aanpassingen in de hadith betreffen zelfs de uitspraken van de profeet zélf, wat ongetwijfeld ook in de rest van de moslimwereld voor ophef zal zorgen en wie weet ook voor de broodnodige hervormingen.

Het AKP staat ervoor bekend dat zijn agenda wordt meebepaald door de politieke islam, ook al beweren ze tegenwoordig gematigder te zijn. De academische wereld en het gerecht zijn daartegenover sterk secularistisch en democratisch, in lijn met de visie van Atatürk, de stichter van het moderne Turkije. De Europese Unie ziet de Turkse situatie alvast niet als positief in omdat ze vreest voor de Turkse belangen op lange termijn.

Stille ruimte in Antwerpen

De diverse geloofsgemeenschappen in het Antwerpse kijken al langer uit naar een neutrale

Ontmoetingsruimte, een zogenaamde ‘stille ruimte’. Dergelijke plaats moet sacraal zijn van sfeer maar niét beladen met specifieke symboliek of religieuze voorwerpen.

De gemeenschappen stellen best wel veel voorwaarden aan de beoogde plek: ze mag geen religieus verleden hebben, maar een feestzaal of cultureel centrum past bepaald ook niet in het plaatje. Toch is het voorlopig een feestzaal (de Harmonie) die de grootste kanshebber is – mits een volledige remake.

Het stadsbestuur wil van de ontmoetingsplaats een oase van openheid en tolerantie maken waarin dialoog voorop staat. De ruimte is een initiatief binnen het project Cordoba (het “secretariaat voor de levensbeschouwingen”) dat speciaal werd opgezet om de interlevensbeschouwelijke dialoog in de stad te bevorderen. Dit project kwam er onder impuls van de vorige schepen van Erediensten en vrijzinnige Tuur Van Wallendael (sp.a)

http://www.antwerpen.be/eCache/BTH/6/007.cmVjPTE1ODg5.html

Officiële erkenning Boeddhisme

Het Boeddhisme in België is officieel erkend als levensbeschouwing, via de goedkeuring van de subsidieaanvraag van de Boeddhistische Unie van België (BUB). De BUB is de koepel-organisatie voor verschillende boeddhistische stromingen, waaronder het zenboeddhisme, het Tibetaans en het Japans boeddhisme.

Het boeddhisme is net als het vrijzinnig humanisme een niet-confessionele religie, omdat de levensbeschouwing niet werkt met dogma’s en geen godsbegrip kent. In België zouden er zo’n 50.000 beoefenaars van het boeddhisme zijn.

Het uitbouwen van de eigen organisatie noemt voorzitter Frans Goetghebeur een eerste bekommernis. Hij wil graag onderwijs (waardoor er ook diploma’s voor boeddhistische leerkrachten kunnen worden afgeleverd) en vorming voor het ruime publiek voorzien. Daartoe wil hij een Hoger Instituut van Boeddhistische Studies oprichten.

Pas na 2009 kan er misschien gekeken worden naar een apart vak Boeddhisme in het gewone basisonderwijs en secundair onderwijs – dit naar analogie met zedenleer en godsdienst.

Fitna: een scheet in een fles

Zoals Tom Naegels (De Standaard) schrijft, was opluchting de teneur in de meeste commentaren over de ‘langverwachte’ en controversiële film van Geert Wilders over de islam. Opluchting en dédain, omdat de film weinig origineel is, noch qua gebruikt materiaal, noch qua visie. Maar toch is het vreemd: de film is eigenlijk erg schockerend en wreed: beledigingen en bedreigingen, een onthoofding,… je zou voor minder wel stellen dat er een boodschap van onheil uitgaat van de film, en van de fundamentalisten van de islam.

Waarom relatief weinig commotie? Het is natuurlijk gemakkelijk om te zeggen dat we in onze beeldcultuur gewoon al veel gewend zijn. Dat speelt. Maar hoe propagandistisch anti-islamitisch de film ook is, we mogen ook niet verzanden in een foute politieke correctheid t.a.v. de islam, meent Naegels.

Saloua Berdai, coördinator bij het Antwerpse Minderhedencentrum, meent dat je van elke religie wel dergelijk filmpje zou kunnen samenstellen. In feite doet Wilders hetzelfde als de kleine groep extremisten die hij bekritiseert: vanalles uit de context rukken omdat het in zijn kraam past.

Hoogleraar islam Maurits Berger, verbonden aan de Universiteit van Leiden, denkt dat moslims niet zullen reageren, omdat de film slechts een aaneenschakeling van plaatjes is die ze al kénnen. Gewone moslims voelen zich gewoonweg niet aangesproken door de beelden van de terroristen in de film.