Goed nieuws vanuit het onderwijsbeleid: gelijke financiering, gelijke kansen

Het nieuwe financieringsvoorstel van de Vlaamse minister van onderwijs, Frank Vandenbroucke, geeft ons de kans om het overwegend pessimistisch gevoel over zijn beleid langs de kant te zetten en verslag te doen van een positieve passage in het door Vandenbroucke geredigeerde onderwijsverhaal. Dit alles neemt niet weg dat we ook enkele regels moeten wijden aan een aantal negatieve bemerkingen, vanuit zowel de zijde van de onderhandelaars, als diegenen die door de minister niet uitgenodigd werden voor een gesprek.

Heeft minister Frank Vandenbroucke een ‘historisch akkoord’ bereikt over het financieringsmodel voor het leerplichtonderwijs? Worden met dit akkoord ‘revolutionaire hervormingen’ (een andere betiteling uit eenzelfde bekend dagblad) in de financiering van het leerplichtonderwijs bewerkstelligd? In wat volgt benaderen we de vragen van op een afstand en proberen we een eerste korte verduidelijking van de verschillende commentaren te geven. Nu, ook al zou de denkpiste van het opheffen van de netten, financieel nog altijd de meest voordeligste oplossing bieden, binnen de verschillende netten en aan beide zijden van de levensbeschouwelijke scheidslijn hoort men vooral tevredenheid over het bereikte akkoord waarvan de krijtlijnen al vastlagen in het regeerakkoord van 2004.

Over taal en berichtgeving

Uit een bevraging van 2.500 meerderjarige Brusselaars in 2005 door het Brussels Informatie- Documentatie- en Onderzoekscentrum (BRIO) blijkt dat tweetalige Brusselaars in publieke sfeer steeds meer Nederlands gebruiken en dat zowel Nederlands-, Frans- als tweetaligen zeggen dat ze veel meer Nederlands horen spreken in Brussel dan in 2001. Het onderwijs, dat zich in Brussel vaak in een meertalige omgeving afspeelt, heeft een belangrijk aandeel in deze evolutie. De onderzoekers wijzen op het stijgend succes van cursussen Nederlands voor volwassenen en van het Nederlandstalig onderwijs. “Taalgemengde klassen zijn een realiteit in alle scholen en dit wordt door ruim 80% van de Brusselaars als een verrijking gezien”. Terwijl er via onderwijs veel uitwisseling bestaat tussen de verschillende taalgemeenschappen blijft de informatieverwerving via de media echter strikt gescheiden volgens taalregime. “Nederlandstaligen lezen Franstalige kranten, Franstaligen informeren zich bijna uitsluitend via de Franstalige pers”. Dat zou het gevolg zijn van de manier waarop Vlaamse kranten berichten over Brussel. Het beeld over de stad is vaak erg negatief. Vanuit de overheid bestaan volgens BRIO nog niet de juiste kanalen om aan dit probleem te verhelpen.

Beloftes van De Standaard

In de Standaard van 02/01/2008 konden we een stukje van hoofdredacteur Peter Vandermeersch lezen met daarin een summier overzicht van de berichtgeving in 2007. In de top 20 stond voornamelijk de formatiecrisis van 2007, gevolgd door de laatste nieuwe weetjes van Britney Spears en Beyoncé. Euforie alom bij de krant, want het wees op ‘een immense belangstelling voor het politieke bedrijf’. “Een groot deel van de mensen is wel degelijk bezig met wat er in de Wetstraat gebeurt. Politiek is niet alleen de zaak van een kransje ingewijden. Dat zoveel mensen begaan zijn met de politiek, is essentieel voor de kwaliteit van onze democratie”. Niet te vroeg op tafel springen is niettemin de boodschap. De aandacht bij de regeringsformatie alsook de berichtgeving ervan draaide bijna uitsluitend rond het communautaire, en het begrip politieke interesse omvat zoveel meer dan dat. Hopelijk kunnen we in hun top 20 van 2008 bijvoorbeeld ook politieke berichten terugvinden die sociaal-economisch getint zijn. Of toch tenminste de kritiek op het gebrek aan sociale thema’s. Voor de werking 2008 belooft de krant het volgende: “De tijd waarin journalistiek een ‘lezing’ was, waarbij de alwetende journalist zijn waarheid verkondigde aan de lezer, ligt achter ons. Journalistiek is – gelukkig maar – vooral via de site een dialoog geworden met die lezer. Die neemt deel aan peilingen en debatten, corrigeert of nuanceert bliksemsnel de berichtgeving op de site, zendt foto’s en opinies. Maar of het nu op krantenpapier of via de site is, of het nu in tekst of beeld is, een nieuwsorganisatie als de De Standaard staat of valt met betrouwbare informatie, scherpe analyse, correct duiding, slimme commentaar. Dat geldt voor politiek nieuws in binnen- en buitenland, voor alle relevant sociaal, maatschappelijk en gerechtelijk nieuws voor cultuur, wetenschap, media en milieu, voor economie en financiën, voor sport en zelfs voor faits divers. Deze redactie maakt zich klaar om die uitdaging ook in 2008 opnieuw waar te maken”.

Allochtonen in de media

Daar waar in 1993 etnische minderheden ondervertegenwoordigd waren in de media is er vandaag de dag veel ten goede veranderd. “Het aantal berichten over etnische minderheden in combinatie met criminaliteit daalt. Tegelijk neemt de diversiteit toe. Allochtonen komen in de krant en op televisie steeds vaker aan bod als het over cultuur, ontspanning of politiek gaat”. Volgens het Minderhedenforum komt dit enerzijds door de veranderde maatschappij met daarin steeds meer ‘gekleurde’ politici, woordvoerders of sporters. Maar anderzijds zijn journalisten zich ook beter bewust van de verhouding met etnische minderheden. Vooral bij de televisie is er veel veranderd. Het tv-programma ‘Man bijt hond’ kreeg vorig jaar nog de interculturele televisieprijs van de allochtone verenigingen omdat ze op een volwaardige manier allochtonen portretteren, zonder hen te reduceren tot hun allochtoon zijn. Maar hiermee zijn nog niet alle problemen opgelost. Integendeel “De berichtgeving van journalisten is dan wel accurater en doorbreekt de stereotypen van de allochtoon als dader of sukkelaar (…) maar paradoxaal genoeg heeft dat niet geleid tot een accuratere beeldvorming”. Allochtonen hebben nog vaak het gevoel dat ze voor journalisten alleen belangrijk zijn als zij op hun kosten een goed verhaal kunnen scoren. Ook breken allochtonen in de media nauwelijks door. Vandaag is slechts 0,9% van de journalisten van allochtone oorsprong! Er is dus nog werk aan de media.

 Bron: De Standaard 08/01/2008

Column Rik Vanwalleghem: Leve de pil

In een van zijn tweewekelijkse columns in De Standaard, trekt Rik Vanwalleghem, directeur van het Centrum Ronde van Vlaanderen, van leer tegen de toenemende medicalisering van de samenleving.

Omdat zijn standpunt ter zake opvallende gelijkenissen vertoont met wat reeds vaker op Humanieuws werd aan de kaak gesteld, hieronder de volledige column.

Levenseinde in twee op de drie ziekenhuizen gereguleerd

Uit een Vlaams onderzoek van Joke Lemiengre en andere Leuvense onderzoekers blijkt dat twee op de drie Vlaamse ziekenhuizen een intern beleid hebben over euthanasie en meestal ook over de andere beslissingen over het levenseinde: stopzetting van behandeling, opdrijven van pijnbestrijding en palliatieve sedatie.

Die afspraken worden gemaakt door artsen, verpleegkundigen, palliatieve experts, en de ethische commissie en het management van het ziekenhuis. Die interne beleidslijnen zijn vaak iets restrictiever dan de wet. Het zal dan ook niet verbazen dat katholieke ziekenhuizen vaker zo’n euthanasie- en levenseindebeleid (74 procent) hebben dan neutrale ziekenhuizen (46 procent).

Van de ziekenhuizen met zo’n beleid is er maar één dat euthanasie niet toelaat voor wilsbekwame terminale patiënten. Maar voor terminale patiënten die hun wil niet meer kunnen uitdrukken, zijn ziekenhuizen terughoudender dan de wet: een kwart wil dan niet van euthanasie weten. En als het gaat over terminale patiënten die hun wil niet meer kunnen uitdrukken, zijn ziekenhuizen nóg terughoudender: een kwart wil dan niet van euthanasie weten.

Deze cijfers maken duidelijk dat euthanasie almaar meer aanvaard wordt, maar roepen toch de vraag op of het wel kan dat ziekenhuizen bijkomende eisen stellen.

80 procent van mensen wil thuis sterven

Patiënten worden in hun laatste levensmaanden nog veel te veel heen en weer gesleept. Maar een kwart van de mensen sterft thuis, terwijl 80 procent in een thuisomgeving wil sterven. Dat staat te lezen in het boek Het sterfbed in België, een verslag van onderzoek door de groep Zorg voor het Levenseinde van de VUB, samen met het Wetenschappelijk Instituut voor Volksgezondheid en de Huisartsenpeilpraktijken.

Een op de tien patiënten sterft op een palliatieve zorgeenheid. Vier op de tien krijgen enige vorm van palliatieve begeleiding. Dat is vrij hoog. ‘Maar helaas gebeurt dit nog altijd veel te laat’, zegt professor Wim Distelmans (VUB). Palliatieve zorg wordt in België nog verkeerd bekeken. Er wordt enkel een beroep op gedaan als het einde vlakbij is. Palliatieve zorg gaat volgens Distelmans over het ondersteunen van mensen met een ongeneeslijke aandoening, ook als de dood nog ver weg is.

Voorts stellen de onderzoekers dat artsen vaker raad moeten vragen aan specialisten in de stervensbegeleiding. ‘De gemiddelde arts heeft per jaar maar vijf overlijdens in zijn praktijk. Dat is te weinig om ervaren te zijn.’ Bovendien blijft de zorg rond het levenseinde nog al te vaak beperkt tot zuiver lichamelijke zorg. Aan psychosociale en spirituele zorg hebben de meeste instellingen nog altijd een broertje dood.

Tenslotte suggereren de onderzoeksresultaten ook dat hogergeschoolden vaak een iets betere zorg kunnen afdwingen dan lagergeschoolden.

UVV dwingt standpunt af over “gewetensbewaarde” apotheker

De Unie van Vrijzinnige Verenigingen, de koepelorganisatie waarvan ook HVV lid is, heeft de Orde van Apothekers meer uitleg gevraagd over apotheker Vannes uit Ruisbroek. Deze haalde onlangs het nieuws met zijn weigering om ‘producten die het leven verhinderen of beëindigen: anticonceptieven, producten voor euthanasie, “morning-afterpil”, enz.’ (sic) te verkopen.

Volgens UVV bracht het gewetensbezwaar van de apotheker de rechten van patiënten in gevaar.’Een patiënt heeft recht op continuïteit van de zorgverlening’, zegt voorzitter Sonja Eggerickx in De Standaard. ‘Dat recht heeft voorrang op de persoonlijke overtuiging van de apotheker, zegt de Orde nu ook in een brief aan ons. Het gaat om een belangrijke principebeslissing.’
‘Tijdens de normale openingsuren moet een apotheker met gewetensbezwaren de patiënten doorverwijzen naar een andere apotheker. En tijdens een wachtdienst is een apotheker verplicht voorbehoedsmiddelen af te leveren, ook al strookt dat niet met zijn overtuiging.’

Apotheker Vannes weet zich echter gesterkt door de voorschriften van de katholieke kerk, die onlangs nog eens door de paus extra in herinnering werden gebracht. Mensen die tijdens zijn wachtdienst om voorbehoedsmiddelen vragen, zal hij dus nog altijd niet bedienen. ‘Ik kan niet verplicht worden de pil of condooms te verkopen, ik heb er gewoon geen in mijn apotheek. En ik ben nooit de enige apotheker in België met wachtdienst. Ik verwijs die mensen door naar andere apothekers met wachtdienst.’

Europees jaar van de culturele diversiteit

Heel wat Europese culturele ambassadeurs werken mee aan het ‘Europees jaar van de culturele diversiteit’ . Dit ‘jaar’ komt er op initiatief van Ján Figel, de Europese commissaris voor Onderwijs, Cultuur, Opleiding en Jeugd.

 De Europese Commissie maakt maar liefst zo’n tien miljoen euro vrij voor zeven pan-Europese projecten die focussen op uitwisseling, interactie en educatie. Bij Alter Ego, een schoolinitiatief rond duo-portretten, is ook het Vlaams-Nederlands Huis De Buren betrokken. Bij de talloze nationale projecten doet het interculturele platform Kif-Kif mee.
De campagne kreeg de slogan Together in diversity mee. Een overkoepelende fotowedstrijd bekroont de beste inzendingen die cultuur in de eigen straat vastleggen.

Het symbolische betekenis van het initiatief is dat niet zozeer politiek en economie maar juist cultuur een centrale rol speelt in onze relaties, waarden en samenlevingen. Ambassadeur en schrijver Paulo Coelho bijvoorbeeld meent dat cultuur in dit initiatief niet zozeer synoniem staat voor entertainment of een bezigheid voor intellectuelen maar wel voor communicatie. Cultuur slaat immers bruggen en biedt houvast in moeilijke tijden.

Figel verwacht dat mensen hun interculturele competenties aanscherpen: meer wederzijds begrip, dialoog en een actieve burgerparticipatie. De commissaris wordt daarin gesteund door een Europees onderzoek.

www.dialogue2008.eu

Joodse gemeenschap steeds vaker bestookt

Het aantal anti-joodse incidenten neemt jaarlijks toe: van 30 geregistreerde incidenten in 2001 naar ruim het dubbel (66) in 2007. Door de incidenten worden veel joden meer achterdochtig. Begrijpelijk als je ook weet dat tot zeventig procent van de joden in België weleens het verwijt “vuile jood” krijgt toegeworpen. In buurland Frankrijk is het al zo ver dat sommige joden zich niet langer met uiterlijke symbolen in het publieke domein durven begeven. Maar wat zijn de oorzaken van het toenemende anti-semitisme?

Michael Freilich van het tijdschrift Joods Actueel meent dat het antisemitisme dat in de Oostbloklanden leeft, langzaamaan naar onze streken komt overgewaaid. Daarnaast worden ook de gebeurtenissen in het Midden-Oosten hen door sommige moslims aangewreven.

Sinds kort heeft de joodse gemeenschap een eigen website, waarop alle vijandige incidenten in ons land worden vermeld. Ze vinden het belangrijk om openlijk over de negatieve situatie te berichten en waakzaam te blijven, want de verontrustende trend moet minstens serieus genomen worden.

Man bijt hond wint interculturele tv-prijs

Man bijt hond is door allochtone verenigingen verkozen tot ‘beste interculturele televisie 2007′. Zeven programma’s waren genomineerd voor de nieuwe prijs, van de ‘nieuwe Belgen-reeks’ 0032 op Eén tot en met de reality-serie Allez allez Zimbabwe op VTM. Een achtkoppige jury van allochtone mediagebruikers koost uitiendelijk voor de VRT en de ploeg van Man bijt hond.

 De interculturele TV-prijs is een nieuwigheid in het leven geroepen door het Minderhedenforum – een samenwerkingsverband van 700 allochtone verenigingen in Vlaanderen. Zij willen TV-makers aanmoedigen om allochtone Vlamingen meer maar ook beter in beeld te brengen.

Het programma van Woestijnvis kreeg de prijs in het bijzonder voor de reportage Hemels verblijf, daarin werden vluchtelingen die kerkasiel kregen, geïnterviewd over de religieuze kunstwerken in hun nieuwe omgeving. De prijsuitreikers vonden deze reportage exemplarisch voor de aanpak van Man bijt hond zegt de coördinatrice Naima Charkaoui. Het programma brengt diversiteit in beeld zonder expliciet op de etnische afkomst te focussen. Vier van de zeven nominaties zijn overigens voor commerciële omroepen.

Vredesprijs provincie en stad Antwerpen voor multiculturele jongerenwandeling

Een project waarbij allochtone jongeren van het Leonardo Lyceum als gids optreden voor wandelingen door multicultureel Antwerpen leverde hen de Vredesprijs van de provincie en de stad Antwerpen op. De minionderneming DescAmiento van het zevende jaar kantoor biedt met het project ‘Thuis in de stad’ voor 2,5 euro wandelingen aan – nu nog vooral aan leerlingen van andere steden. In hun aanbod prijken wandelingen door de Chinese wijk, rond het Middelheimpark of de Turnhoutsebaan in Borgerhout, op het Kiel – waar hun school ligt – of een wandeling door de Diamantwijk en de modebuurt. De reservaties lopen vlot binnen.

 Het initiatief ontstond een jaar geleden in de lessen levensbeschouwing, op stimulans van de leerkrachten godsdienst, islam en zedenleer. De leerlingen werden gestimuleerd om eens na te gaan welke bijzondere gegevenheden de stad rijk is – zoals moskeeën, bepaalde culturele buurten of zelfs historische gebeurtenissen zoals de razzia’s tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ze doken aldus diep in de bijzonderheden van de stad en leerden veel over de al dan niet verborgen diversiteit.

Omdat ze zelf gidsen en hun aanbod presenteren, bracht het project hen als bonus ook nieuwe vaardigheden en een gezonde zelfzekerheid en ondernemingszin bij.

Er zijn plannen om de wandelingen ook digitaal aan te bieden, via filmpjes die iedereen op zijn iPod kan afspelen en er wordt tevens gewerkt aan een speciale Franse editie.

Katholiek onderwijs vervult informatieopdracht niet

Er ontstond de laatste weken commotie toen bleek dat Mieke Van Hecke (VSKO) weigert om haar laatstejaarsstudenten te informeren over het bestaan van de vrijzinnige VUB, als één van de mogelijke instellingen voor hoger onderwijs.

HVV vindt dat scholieren niet mogen beperkt worden in hun kennismaking met onderwijsinstellingen. Hoewel het begrijpelijk is dat katholieke scholen meer affiniteit hebben met katholieke instellingen voor voortgezet onderwijs, moet het hele aanbod worden voorgesteld aan de toekomstige studenten. Een pluralistische houding betekent immers geenszins dat onderwijsinstellingen zouden verplicht worden hun eigenheid weg te moffelen, maar de voorbereidende instellingen mogen ook hun eigen voorkeur niet aan de zich ontwikkelende jongeren opleggen.

Studenten kunnen zélf best uit het aanbod kiezen en begrijpen ook, zoals departementshoofd Stijn Dhert van Groep-T in Leuven het formuleerde, dat hun voorkeur voor het keuzevak godsdienst dan wel zedenleer ook hun doorstroming naar een bepaald net mee zal bepalen.

Wat zijn joelfeesten?

De kerstperiode en het eindejaar is naar traditie niet enkel een periode van vrije dagen en familiale of vriendschappelijke bijeenkomsten, maar ook van het uitwisselen van cadeaus en van helaas vaak ongebreidelde commercie.

Hoewel veel vrijzinnigen het gewone kerstfeest meevieren – het gaat immers om een sterk ingeburgerd cultureel gebruik – wordt hier en daar ook een alternatief aangeboden, zoals het joelfeest.

Tijdens een joelfeest wordt midden in de winterkou de terugkeer van de lente en het licht gevierd – het feest is dus sterk beladen met natuursymboliek. Het ‘joel’ in Joelfeest verwijst naar het joelen of juichen (van vreugde) van de mens over deze terugkeer van warmte en de vruchtbaarheid van de natuur.

Feestvierders kunnen gebruik maken van specifieke gebruiken, zoals de fakkeltocht en het joelvuur waarrond men zich samen kan verwarmen.

Offerfeest

Voor het islamitische Offerfeest werd op verschillende plaatsen een nog niet eerder vertoonde samenwerking gecreëerd tussen de overheid, politie en de moskeeverenigingen om het slachten van de schapen voor het feest wettelijk en ordentelijk te laten verlopen.

Net op dit moment vond Vlaams minister van Inburgering Marino Keulen (Open VLD) het nodig om een oproep te lanceren over het vervangen van de offers door giften. Hoewel er iets in zit om een gift (aan een goed doel) als symbool en signaal te promoten als alternatief op wat dierenliefhebbers ongetwijfeld een ongewenste praktijk vinden, temeer men er op een alternatieve manier solidariteit en verbondenheid mee kan in de praktijk brengen, lijkt het voorlopig realistischer om de bestaande gebruiken van rituele slachting in goede banen te leiden. Keulen geeft immers zelf toe dat een duidelijke en praktische handleiding en overleg tussen de verschillende actoren tot een beter verloop van de organisatie van het offerfeest, een betere naleving van de regels en minder illegale thuisslachtingen leiden. HVV vindt het ook niet verstandig dat een minister de zo gekoesterde relatieve scheiding van kerk en staat met de voeten treedt en zich zo paternalistisch opstelt.

Het feit dat hier en daar het stadsbestuur en de politie werden uitgenodigd als gasten op het feest, illustreert de goede interculturele verstandhouding.