Als je met je neus op het nieuws zit

Als je met je neus op het nieuws zit dan verlies je elke zin voor perspectief. Zo geschiedde ook 7 november toen de Kamercommissie bezig was Brussel-Halle-Vilvoorde te splitsen. De Vlaamse media hadden het over een historisch moment, aan Waalse kant hoorde je veel vaker het adjectief ‘dramatique’. “Als er al enige ‘historische’ betekenis moest worden gezocht over het zogenaamde einde van B-H-V, dan lag die niet in de uitslag van de stemming, maar wel in het feit dat er nog nauwelijks een Vlaamse journalist liet opmerken dat blijkbaar niemand er nog problemen mee had dat het cordon sanitair rond het Vlaams Belang volledig aan diggelen ligt”. Zo getuige de foto’s op de voorpagina’s van de kranten: Gerolf Annemans, als ongecontesteerde leider van de voorhoede van het politiek correcte communautaire denken in Vlaanderen. “Toen de Vlaamse volksvertegenwoordigers elkaar na de stemming niet huilend van geluk in de armen vielen, leek de betovering van het ‘historisch’ moment gebroken. En net zoals Michel Wuyts op een dag besefte dat al zijn helden vulgaire bedriegers waren, zo ook vroegen sommige verslaggevers zich plots af dit nu wel de triomf was geweest waarvan de Vlaamse Bewegers zolang hadden gedroomd. Er waren zelfs Vlaamse socialisten die uit een hypnotische slaap leken te ontwaken en zich afvroegen hoe het zo ver was kunnen komen, hoewel ze maanden lang geschreeuwd hadden om deze afloop. In het Pajottenland braken geen spontane volksfeesten los en evenmin werden vreugdevuren aangestoken. Er kwam geen rechtstreeks verslag op Radio 1 over de bevrijding van Halle en Vilvoorde van het Franstalige juk.” Lucas Vander Taelen besluit in zijn artikel dan ook wijselijk dat enige voorafgaandelijke afstandelijkheid van de media deze vertoning in haar juiste perspectief had kunnen plaatsen.

Bron: De Morgen 14/11/2007

De media en polarisering Vlaanderen en Wallonië

In zijn artikel ‘Veel dank aan het grootkapitaal’ wijst Geert Buelens op de verantwoordelijkheid van de media voor het vergroten van de verschillen tussen Vlaanderen en Wallonië. “Terwijl we in praktijk nog altijd in de federale ruimte België leven, spreken VRT en RTBF alleen nog maar voor de eigen, als homogeen voorgestelde gemeenschap”. Dat de berichtgeving over de formatie op beide zenders volstrekt verschilt wordt normaal bevonden. ‘Je bent nu eenmaal kind van je cultuur’, stelt Freek Braeckman. Volgens Goedele Wachters leven er andere dingen in Vlaanderen dan in Franstalig België. “En dat laatste mag dan al het geval zijn, door de structurele uitvergroting van die verschillen maken de media ze alleen maar groter. En intussen blijft Brussel liggen waar het ligt en worden de problemen niet kleiner. Wie de democratie beweert te dienen, zou zich daarnaar mogen gedragen: ophouden met polariserende internetfora en onrepresentatieve peilingen, ophouden met het nakauwen van clichés en met insinuerende vragen”.

 Bron: De Morgen 21/11/2007

TV Brussel krijgt racismeklacht

De antiracismebeweging Mouvement contre le Racisme, l’Antisémitisme et la Xénophobie (MRAX) diende een klacht in bij de Raad voor Journalistiek tegen TV Brussel over een interview met de Nederlandse journalist Arthur van Amerongen. Die hanteerde tijdens het interview op 13 augustus racistische taal en TV Brussel zorgde nauwelijks voor tegengewicht, aldus MRAX. Jan De Troyer, TV Brusselhoofdredacteur, vindt dat zijn zender geen fouten heeft gemaakt. “Wij konden niet voorspellen dat van Amerongen zo straf uit de hoek zou komen. Dat zijn de gevaren van livetelevisie”. Echt overtuigend klinkt het allemaal niet. Wie Amerongens boek XL Eurabia, waarin hij Brussel schetst als een stad waar Marokkanen Belgen haten en waarin hij een terreuraanslag in de hoofdstad voorspelt, weet dat er bloed zal vloeien. Zorgen voor voldoende tegenwind door zaken juist te kaderen, foute stellingen onderuit te halen is dan de boodschap.

 Bron: De Morgen 14/11/2007

Pakistaanse Geo TV uit de lucht gehaald

De Verenigde Arabische Emiraten hebben onder zware druk van Pakistan de in Dubai gevestigde onafhankelijke Pakistaanse televisiezender Geo TV uit de lucht gehaald. De zender kreeg een telefoontje van Dubai Media City, een overheidsbedrijf dat tientallen zenders, waaronder ook CNN, uitzendfaciliteiten biedt. Diezelfde avond om middernacht moesten de uitzendingen gestaakt worden. Geo TV is een van de populairste onafhankelijke zenders van Pakistan en zendt sinds 2002 uit vanuit Dubai om vrij te kunnen werken. Vermoedelijk zit er dan ook meer achter de ingreep. De directie van Geo TV formuleert het als volgt: “Generaal Musharraf heeft grote druk uitgeoefend. We zijn hier juist gaan zitten omdat we ons werk hier in vrijheid konden doen. Dit is volledige censuur”. Verslaggevers Zonder Grenzen, gevestigd in Parijs, reageerde en riep de emir van Dubai op om het besluit te herroepen ‘in naam van de persvrijheid en het vrije ondernemerschap’. De organisatie noemde Musharraf een notoire vijand van de persvrijheid en berichtte dat een andere Pakistaanse zender in Dubai eveneens uit de lucht gehaald is.

Bron: De Standaard 17/11/2007

Financieringsmodel op basis van kansarmoede

Er is een akkoord tussen de vier onderwijsnetten en Vlaams onderwijsminister Vandenbroucke over de financiering van het basis- en secundair onderwijs. Het nieuwe financieringsmodel vertrekt van een gelijke behandeling tussen alle netten en wacht of een snelle goedkeuring van de Vlaamse regering. Vanaf 2009 trekt de Vlaamse overheid 125 miljoen euro extra uit. Kort samengevat komt het er op neer dat wie thuis geen Nederlands spreekt, een moeder heeft zonder diploma, een schooltoelage krijgt of in een achtergestelde buurt woont, zorgt voor meer subsidies voor zijn school. Om te vermijden dat scholen die al erg veel doelgroepleerlingen hebben er nog meer gaan aantrekken omwille van het geld werd een plafond ingebouwd. Ook werd een tijdelijk fonds in het leven geroepen dat geld voorziet om verliezen binnen het gemeenschapsonderwijs te compenseren. De vakbonden daarentegen zijn niet te spreken over het voorstel. “Ik begrijp niet goed hoe het GO het hiermee eens kan zijn, zegt Hugo Deckers van ACOD. Ze moeten het verlies aan middelen zogezegd compenseren door meer doelgroepleerlingen aan te trekken. Hoe gaan scholen in West-Vlaanderen of de Noorderkempen dat doen? Allochtone leerlingen uit Gent of Antwerpen op de bus zetten en tot aan de school brengen? Wil Vlaanderen eigenlijk nog wel overal onderwijs vanuit de eigen gemeenschap aanbieden? Als dat niet zo is, moeten ze het weleens duidelijk zeggen”. Het Gemeenschapsonderwijs zelf voorziet geen grote problemen. In tegenstelling tot de andere netten krijgen zij dan ook al het geld in één grote pot, om het dan te verdelen onder de scholengroepen. Gedelegeerd bestuurder Urbain Lavigne maakte al duidelijk “rekening te houden met de principes van het model maar het niet tot op de laatste euro te volgen”.

Bron: De Morgen 27/11/2007

Verzuiling in het onderwijs zet zich onverminderd door

Mieke Van Hecke, directeur-generaal van het Katholieke onderwijs, vindt het niet meer als normaal dat er binnen het katholieke onderwijsnet geen promotie gemaakt wordt voor vrijzinnige universiteiten en hogescholen. “Wij gaan toch geen promotie maken voor een universiteit waarvan de inspiratie haaks staat op de onze?”. Van Hecke doet deze uitspraken naar aanleiding van de publicatie ‘Samen opvoeden in de katholieke school’ door het Vaticaan. “In de tekst geeft Rome richtlijnen aan de 205.000 katholieke scholen ter wereld. Het vraagt onder meer dat de katholieke scholen ‘actief samenwerken met de andere onderwijsinstellingen, in de eerste plaats met de katholieke centra voor hogere studies’. Het fragment roept herinneringen op aan verzuilde tijden, toen de leraars hun leerlingen verketterden als die naar de ‘heidense’ universiteiten in Gent of Brussel gingen”.

 Een reactie vanuit de vrijzinnige wereld kon niet uitblijven. J. Dankckaert, S. Gutwirth, J.P. Van Bendegem, J. Christiaens, E. Corijn en J. Steyaert (allen medewerkers aan de VUB) )kropen in hun pen om een aantal belangrijke zaken aan te kaarten. Van Hecke legt de klemtoon op het delen van dezelfde ‘waarden’. De vraag is echter in hoeverre ‘waarden’ verenigbaar zijn met de kwaliteit van onderwijs en onderzoek. “De scheiding van wetenschappelijk onderzoek, het voeren van politiek en het belijden van geloof – die elk beantwoorden aan andere criteria – is door de eeuwen heen geëvolueerd tot een van de belangrijkste garanties van de rijkdom van de westerse civilisatie. De verklaringen van Mieke Van Hecke en vooral de nieuwe richtlijnen van het Vaticaan zijn dan ook zorgwekkend in de mate dat zij die fragiele evenwichten ongegeneerd van tafel vegen. De katholieke waarden lijken opnieuw te prevaleren op de kwaliteit van het onderwijs en de wetenschappelijke kennis, in de mate zelfs dat het kennisnemen van de programma’s van niet-katholieke onderwijsinstellingen aan de leerlingen van het katholiek secundair onderwijs wordt ontzegd”. Sinds de vorming van de universitaire associaties op basis van levensbeschouwing heeft de verzuiling effectief weer haar intrede gedaan in het hoger onderwijs in Vlaanderen. Een open, katholieke zuil is geen probleem. “Maar een zuil die bewust zijn leerlingen informatie onthoudt over wat elders aangeboden wordt, ongeacht of het goed of minder goed is, ongeacht of het dichtbij of veraf is, ongeacht de kwaliteit van het geboden onderwijs en onderzoek, vertoont juist geen enkele openheid. En dat is des te erger omdat het katholiek onderwijs leeft van subsidies die haar worden verleend door de seculiere staat die juist gedragen wordt door principes van openheid, transparantie en pluralistische seculariteit”. De medewerkers kiezen dan ook voor een heel andere houding. “Gaat het om wetenschappelijke controverses dan moeten wetenschappers en peers elkaar overtuigen overeenkomstig de gebruiken en geplogenheden van hun disciplines, voorbij de zuilen, voorbij de grenzen. Gaat het om debatten over waarden, dan bestaan daar andere kanalen voor zoals de politiek en de media. Gaat het om informatie aan jonge mensen, dan moeten wij proberen die een zo breed en eerlijk mogelijk palet aan mogelijkheden voor te leggen. Zo hoort het in een democratische en open samenleving”.

Bron: De Standaard 6/12/2007

Marc Cosyns pleit voor e-mensiperende zorg

In een opinie-artikel in De Standaard van vrijdag 2 november 2007 pleit huisarts Marc Cosyns voor wat hij een “e-mensiperende zorg- en welzijnsethiek” noemt. Hieronder kan je de integrale bijdrage lezen.

 E-mensiperende zorg

De medische zorg (en de overheid) moet mee evolueren met de vergrijzing, schrijft Marc Cosyns . Steeds meer patiënten op oudere leeftijd wensen alle medische handelingen te stoppen als ze terminaal ziek zijn, en kiezen voor thuiszorg.

Men maakt zich zorgen in deze herfsttijd, zorgen over de gezondheid, de functioneringsmogelijkheden, de welvaart en het welzijn van iedere Belg. Swiss-life Belgium, een tak van de pensioenverzekeringsholding uit het federale Zwitserland, zegt dat de Belg vooral bang is om afhankelijk te worden ‘in de zorgfase voor later’ (DS 29 oktober). Een onderzoeksgroep van de VUB toont aan dat twee op de drie stervenden in de laatste levensweken nog onnodig heen en weer gezeuld worden (DS 27 oktober). Vlaamse jongeren lijden dan weer aan de wereld (DS 30 oktober) en Caritas worstelt met de zorgethiek (DS 21 oktober). Bij prenatale diagnose, behandeling van personen met een (psychische) handicap en de levenseindeproblematiek wil Caritas de eigen ethische codes opnieuw bekijken (DS 23 oktober). En dan is er natuurlijk de vergrijzing, wie zal dat betalen (DS 23 oktober)? En de patiënten met dementie, wie zal voor hen zorgen (DS 22 oktober)?

De rijken worden rijker en de armen worden zotter

Zopas is het Jaarboek 2007 over Armoede en Sociale Uitsluiting van de Antwerpse onderzoeksgroep onder leiding van Jan Vrancken verschenen. Zoals alle vorige Jaarboeken is het ook dit jaar weer een ontluisterend document geworden.

Er bestaat in België een grote gezondheidskloof tussen “rijken” en “armen”. Mensen uit lagere inkomensgroepen hebben meer te kampen met chronische aandoeningen, handicaps, depressies en slaapstoornissen. Een deel van de verklaring is de ongezonde levensstijl van armen: ze roken vaker en gebruiken vaker te veel alcohol. Maar ook de stress die ze ervaren door de situatie waarin ze leven heeft een negatieve impact op hun gezondheid.

De fanatieke apotheker…

Apotheker Paul Vannes uit Ruisbroek weert al zeven jaar anticonceptie- en morning-afterpillen in zijn zaak. Waarom? “Ik ben katholiek, dus ik moet zo handelen”, vertelde apotheker Vannes aan De Morgen. “Want wat is de leer van de paus over abortus? Dat is moord. Dus mogen wij als katholieken nooit de morning-afterpil verkopen.” Het is bekend dat de onverbiddelijke strengheid van de katholieke logica weinig nuances verdraagt.

“Over het algemeen zijn het jonge meisjes die de abortuspil (sic) komen vragen. Ik zeg dat ze daarmee een moord plegen. Na de bevruchting is het genetisch patrimonium compleet. Vernietig je dat, dan smijt je een mensenleven in de vuilbak. Had hun moeder zo gehandeld, dan waren ze niet op de wereld gekomen.” Juist, ja.

Maar stelt zich eigenlijk geen probleem wanneer een apotheker weigert bepaalde middelen te verkopen? Volgens secretaris-generaal Dirk Broeckx van de Algemene Pharmaceutische Bond (APB) mag een apotheker weigeren om levensbeëindigende middelen te verschaffen omwille van morele overtuiging. “Maar we hebben eraan toegevoegd dat de patiënt dan moet worden doorverwezen naar een collega die hem of haar wel kan helpen. Want het belang van de patiënt moet primeren. Dat is een algemene regel in de algehele geneeskunde.”

Apotheker Vannes is ongetwijfeld slechts een curiosum. Een wellicht bij toeval door de media gevonden fossiel uit de donkerste kleilagen van la Flandre profonde. Toch valt uit dit zaakje een meer urgente les te trekken – een die de sfeer van het rariteitenkabinet overstijgt. De doorverwijsplicht. “Het belang van de patiënt moet primeren”, stelde de secretaris-generaal. Dat moet ook gelden als een arts weigert om euthanasie toe te passen. HVV pleit al jaren voor een in de wet verankerde doorverwijsplicht voor artsen die uit gewetensnood weigeren euthanasie toe te passen. Alvast sp.a en Open-VLD zijn vóór. Nu nog afwachten wat hun prioriteiten zullen zijn, mocht er uiteindelijk toch over een tripartite onderhandeld worden.

Nieuwe cijfers over depressie

Er is alweer slecht nieuws van het depressie-front. Uit een enquête van Test-Gezondheid blijkt immers dat maar liefst 17 procent van de volwassenen in ons land te kampen heeft met een matige of ernstige vorm van depressie. Die psychische problemen hebben ook een flinke weerslag op het dagelijkse leven van de patiënten. Bijna twintig procent van de werkende en studerende bevolking zegt om die reden in de twaalf maanden voor de enquête afwezig te zijn geweest op werk of school.

 Tijd voor de nieuwe regering om de echte problemen van de mensen aan te pakken.

Stoppen met roken schaadt de gezondheid

Het populaire antirookmedicijn Champix ligt onder vuur. De FDA, het Amerikaanse controleorgaan voor geneesmiddelen, heeft een onderzoek geopend naar het risico op zelfmoordgedachten en verhoogde depressie. Ook het Europees geneesmiddelenagentschap EMEA herbekijkt het ‘medicijn’.

Het lijkt het lot te zijn van alle door de farma-industrie zo zwaar gehypte wonderpillen: eens ze een tijdje op de markt zijn (en miljoenen hebben opgebracht), duiken allerlei vervelende neveneffecten op, tot ze uiteindelijk door de overheid worden verboden. Zo kwamen we vorige maand ook te weten dat de vermageringspil Acomplia (die de fabrikant eerst ook al als antirookpil wou verpatsen… het effect bleek echter onvoldoende bewezen) het risico op depressies en angststoornissen zomaar eventjes verdriedubbelt. Slecht nieuws voor een pilletje waarvan in het British Medical Journal werd gemeld dat gebruikers slechts een bescheiden gewichtsverlies boeken en meestal overgewicht houden.

Nieuw spel voor verdraagzaamheid tussen jongeren

Vzw’s Jeugd & Vrede en V.O.E.M hebben het spel De droom van de Sultan voorgesteld in het stadhuis. De uitleenkoffer laat jongeren kennis maken met Marokko. Bedoeling is spelenderwijs de interculturele dialoog te bevorderen en de beeldvorming van jongeren over Marokko bij te stellen. Het gezelschapsspel is overigens speltechnisch vergelijkbaar met De Kolonisten van Catan.

De koffer met het spel kan door scholen en jongerenorganisaties gratis worden ontleend bij V.O.E.M en Jeugd & Vrede. Op termijn worden de uitleenlocaties uitgebreid.

Nationale raad levensbeschouwingen

 

De WCRP (World Conference on Religions and Peace, opgericht in 1970 in Kyoto en met afdelingen in ruim 30 landen) wil in België een nationale raad van religieuze leiders oprichten. Vertegenwoordigers van het christendom, boeddhisme, hindoeïsme, jodendom, islam en sikhisme in ons land worden in dit licht regelmatig geraadpleegd.

De WCRP wil met de raad overigens niet enkel een nationaal instrument voor de interlevensbeschouwelijke dialoog aanleveren, want de raad moet tevens een brugfunctie vervullen tussen de autoriteiten en godsdiensten. Deze tweede doelstelling geeft minstens te denken. Wat zal bijvoorbeeld de impact zijn op het principe van scheiding tussen kerk en staat?

Wilders zoekt weer controverse

De Nederlandse controversiële politicus Geert Wilders (Partij voor de Vrijheid) werkt aan een film over de Koran. De Nederlandse regering is echter bang voor mogelijke reacties in binnen- en buitenland.

Begrijpelijk als je weet dat de populistisch-rechtse politicus met zijn film wil tonen dat de Koran ‘een verschrikkelijk en fascistisch’ boek is dat mensen inspireert tot ‘verschrikkelijke’ daden.

Het is duidelijk dat de politicus niet nadenkt of wil nadenken over de beledigingen die hij uit en de reacties die hij zal oproepen met zijn film. Hoewel hij stellig beweert dat beledigen niet zijn doelstelling is.

Het Nederlandse kabinet heeft alvast maatregelen genomen voor het geval de film tot maatschappelijke onrust leidt. De overheid wil duidelijk geen herhaling van de gebeurtenissen met Theo van Gogh en de Somalisch-Nederlandse politica Ayaan Hirsi Ali.
De film zou in januari op tv komen, maar de publieke omroepen lieten woensdag weten vooralsnog niet benaderd te zijn door Wilders.

Partij voor de Vrijheid. Welke vrijheid? De vrijheid om onbeperkt te beledigen?

Lerares onheus behandeld

De 54-jarige Britse lerares die een teddybeer in haar klas de naam ‘Mohammed’ gaf, kan op steun rekenen van haar leerlingen. De zesjarige Mohammed zegt dat het beertje naar hem genoemd is.

Maar ondanks het feit dat de jongen stelt dat de vrouw de islam echt niet wil beledigen, is ze intussen aangeklaagd voor het beledigen van de godsdienst en het opwekken van haat.

De arrestatie van de lerares kwam er na klachten van de ouders. In de straten van Soedan waren er al moslimprotesten tegen de vrouw.

HVV vindt het onredelijk dat de vrouw een celstraf van zes maanden cel, 40 zweepslagen of een boete boven het hoofd hangt voor een principieel onschuldig en goedbedoeld feit. Deze zaak illustreert de waanzin van godsdienstfanatisme.

Garantie voor keuze afscheidsplechtigheid in Brussel

De commissie Binnenlandse Zaken van het Brussels parlement keurde het voorstel goed om Brusselaars de kans te geven een laatste wilsbeschikking mee te delen aan de burgerlijke stand van hun gemeente. Brussel was het enige Gewest waar dat nog niet kon.

Bijzonder is de bijkomende mogelijkheid om de keuze te maken tussen een vrijzinnige, een katholieke, een islamitische of nog een andere plechtigheid.

De ordonnantie biedt de overledene de garantie dat hun wensen gerespecteerd worden.
De gemeente zal de laatste wilsbeschikking automatisch bezorgen aan de begrafenisondernemer.

Nieuwe rituelen

Mensen hechten vandaag nog altijd waarde aan belangrijke veranderingen en willen deze met een ritueel, plechtigheid of feest markeren en huldigen. Jonge ouders houden babyborrels, huwelijksvieringen krijgen een persoonlijke invulling,… vaak los van levensbeschouwelijke instituties. Dit past goed ik een tijd van persoonlijke zingeving en moderne vrijheid.

Recentere evoluties op het vlak van relaties en samenleven, doen echter ook de vraag rijzen of er geen nieuwe behoeften zijn ontstaan: moet men bij een echtscheiding ook geen moment van stilstaan of ritueel inpassen? Kunnen koppels die kinderen adopteren ook geen eigen feest creëren om de verandering in hun leven te vieren? Hoe kunnen families waarvan de leden vandaag vaak heel ver uit elkaar wonen, hun intieme banden toch in de verf zetten?

Sommige families houden jaarlijks een familieweekend: prachtig om bij te praten en vaak ingekleed met een actief programma. In de VS is er voor adoptieouders en kinderen zelfs een “happy adoption day” met een eigen lied.

Maar mensen hebben niet alleen de reflex om de leuke veranderingen in hun leven te vieren, er zijn ook de minder leuke gebeurtenissen die om aandacht vragen.

In dit licht is de opkomst van echtscheidingsfeesten in de VS te begrijpen. Het lijkt misschien een beetje ongepast, maar de Amerikanen vieren steeds vaker in groep het einde van hun huwelijk, waarbij ze sensationele handelingen zoals het verbranden van de huwelijksakte niet schuwen.

Hoewel men hier kanttekeningen bij kan plaatsen, is het stilstaan bij het oude en het groepsgebeuren wellicht positief voor de betrokkenen, omdat men niet alleen achterblijft met verdriet, leegte of woede en ook de gebeurtenis kan afsluiten zodat plaats wordt gemaakt voor iets nieuws – vandaar het feest.

In de VS wordt daar uiteraard ook commercieel op ingespeeld, met de nodige T-shirts en gadgets die het vrijgezellenbestaan (nogal ongenuanceerd) op een voetstuk plaatsen.

Kathleen Vereecken van het rituelenbureau Eens in je leven meent dat er constructievere invullingen van dergelijke levensgebeurtenissen mogelijk zijn, maar acht de Vlaamse bevolking hiervoor nog niet rijp. Partners zouden elkaar tijdens zo’n ritueel bijvoorbeeld kunnen bedanken voor de mooie momenten – want een scheiding is niet louter een mislukking. Ook de eventuele kinderen kunnen worden betrokken, zodat ze begrijpen dat het leven niet altijd verloopt zoals men dat zich voorstelt.

Verslag PEN-dispuut: Religie en letteren

Jaarlijks houden PEN-Vlaanderen en PEN-Nederland een literair dispuut rond een of ander maatschappelijk heet hangijzer. Dit jaar was het thema “Religie en letteren” en de provocerende stelling ervan werd aangebracht door antropoloog en voorzitter van de Humanistisch-Vrijzinnige Vereniging (HVV) Rik Pinxten, die tevens moderator was van het debat.

Walter Lotens

De christelijke en islamitische letteren lijken op sterven na dood. De joodse letteren bestaan nog, maar dan niet vanuit religieus perspectief. Volgens Rik Pinxten mogen we stellen dat de wereldliteratuur minder en minder geïnspireerd wordt vanuit één van de drie boekgodsdiensten, zoals dat nog wel het geval was een eeuw of zelfs minder lang geleden, in de tijd van Tolstoj, Claudel of Eliot. Ook enigszins excentrieke en conservatieve verwijzingen zoals bij Reve kunnen in de Nederlandse literatuur niet dominant genoemd worden. De vraag is of het klopt dat religies geen fundering meer geven voor de levensvragen, zoals die wel zeer sterk aan bod blijven komen in de wereldliteratuur. Hoe komt dat? Hoe zou een seculiere literatuur er dan in de toekomst uitzien?

Daarover debatteerde op 23 november 2007 een panel van gemengde origine in een goed gevuld Vlaams-Nederlands huis deBuren in Brussel. De auteur, filosoof en journalist Désanne van Brederode – onlangs bekroond met de Gerard Walschapprijs voor haar “Hart in hart” – en de dichteres en columnist Marjoleine de Vos verzorgden de Noord-Nederlandse inbreng. Daarnaast was er ook Fouad Laroui, een in Marokko geboren maar intussen in het Nederlands schrijvende auteur en essayist en Ludo Abicht, een Vlaamse filosoof en publicist met sterk kosmopolitische trekjes.

Het hoofddoekendebat: wanneer worden we eindelijk volwassen?

Onlangs werd in Gent het liberale voorstel van een verbod op hoofddoeken in de gemeentediensten goedgekeurd. Hiermee kiest het bestuur voor een fletse neutraliteit in plaats van een actief pluralisme. Het afnemen van het principe “baas over eigen hoofd”, lokte onmiddellijk een reactie uit, en tegenstanders wezen er op dat een verbod enkel een verdere isolatie van de meisjes en vrouwen in de hand zal werken.

Voorzitter HVV Rik Pinxten stelde in een eerder gepubliceerd standpunt over de hoofddoek dat het fout is om godsdienst, evengoed als uiterlijk of seksuele geaardheid als ijkpunt te nemen om mensen te behandelen. Een verbod getuigt niet van respect noch van een werkelijk inachtnemen van wat er echt toe doet: het correct waarnemen van een bepaalde functie. Het wegmoffelen van reële diversiteit is dan ook pijnlijk onvolwassen.

Ook Tom Balthazar (SP A) wijst op het functioneren en het waardig behandelen als lakmoesproef voor een werkelijke neutraliteit van de openbare dienst. De aanwezigheid van symbolen als uiting van afkomst of traditie is maar eigenlijk normaal in een open en tolerante samenleving, want het betekent immers niet dat men actief campagne en propaganda voert.

Ook Fatma Pehlivan (SP A ) wijst erop dat het principe van neutraliteit van de overheid (tegenover het principe van vrijheid van meningsuiting) diverse invullingen kan krijgen. Frankrijk verbiedt elk symbool in een openbaar ambt, maar Nederland niet. Als de geest van de grondwet wordt gevolgd lijkt het aanvaarden van diversiteit ook in België het meest evident. Een echte interculturele samenleving schuwt het verschil en de confrontatie immers niet.

Beter dan de fixatie op symbolen, waarmee aan de burger een verkeerd signaal wordt gegeven omdat het verschil alweer wordt geproblematiseerd, zouden overheden, scholen en burgers samen werk moeten maken van gelijke kansen. Enkel door hoofddoekdragers niet te brandmerken en isoleren en aanhoudend te investeren in onderwijs, opleiding en tewerkstelling voor iederéén, werkt men constructief aan samenleven in diversiteit zonder ongenoegen, ongelijkheid en discriminatie in de hand te werken.